DE TOESTAND DER LIJKEN NA ABSENICÜM-VERGIFTIGING. 9 



dergelijke mumificatie van kleine dieren (muizen en kleine vogels b.v.) volstrekt 

 niet zeldzaam. 



De wensch om, hetzij uit godsdienstige beginselen, hetzij uit piëteit, hetzij 

 om andere redenen, de lijken van menschen en dieren voor ontbinding te be- 

 waren heeft allerlei middelen doen bedenken om dit doel te bereiken. Bij bijna 

 alle oude volken van Westelijk Azië en Noordelijk Afrika vindt men daarvan 

 de sporen. De kunstmatige mumificatie bereikte evenwel haren hoogsten graad 

 van volkomenheid bij de oude Egyptenaren en bij de Guanches op de Cara- 

 rische eilanden *. De Egyptische mumiën zijn na duizenden jaren zoo goed 

 als onveranderd gebleven. Czermak f onderzocht twee Egyptische mumiën van 

 onbekenden oorsprong. De eene was van eene volwassene vrouw, de andere 

 van een knaap van ongeveer 15 jaren. Het corium en het corpus papillare 

 waren aan de huid overal te zien ; de opperhuid ontbrak op enkele plaatsen. 

 Aan de tastvlakte van handen en voeten waren de sierlijke, spiraalsgewijze 

 gewondene uitvoeringsbuizen der zweetklieren en overblijfselen van het rete 

 Malpighii volkomen duidelijk. Nagels, haren, banden, pezen en aponeurosen 

 waren zeer goed bewaard. In het kraakbeen waren vele détails goed te zien, 

 vooral in de ribbenkraakbeenderen en in de ringen der luchtpijp bij de vrouwe- 

 lijke mumie. Bij den knaap vond Czermak aan de beenuiteinden eene laag 

 ossificeerend kraakbeen. In den sphincter palpebrarum der vrouwelijke mumie 

 werden de dwarse strepen duidelijk gezien. Bij dezelfde leverde de aorta, die 

 van het hart tot in de buikholte te vervolgen was, preparaten, welke geheel 

 het voorkomen hadden van versch gedroogde deelen dezer slagader. Sporen 

 van atheroom werden in de aorta opgemerkt. Aan den in water opgeweekten 

 rechter arm der kleine mumie waren, behalve de fasciën, pezen en banden, de 

 nervus medianus en de nervus uluaris goed te onderscheiden en bij mikrosko- 

 pisch onderzoek bleken de zenuwen goed bewaard te zijn. 



Men ziet uit deze korte mededeeling der resultaten van het onderzoek van 



* Zie: Pettigrew. A history of Bgyptian Mummies, and an account of the worship and embalming 

 of the sacred animals bij the Egyptians ; with remarks on the funeral ceremonies of different nations, 

 and observations on the Mummies of the Canary Islands, of the ancient Peruviaus, Burman priests, 

 etc, London, 1834. 



f Czermak, Beschreibung und mikroskopische Untersuchung zweier agyptischer Mumiën in : Sitzungs- 

 berichte der mathematisch-naturwissenschaftlichen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, 

 Wien, 1852, Bd. 9, S. 427. 



A2 



NATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXV. 



