DE TOESTAND DER LIJKEN NA ARSENICUMVERGIFTIGING. 5 



geslachtsdeelen leidde Burdach af dat het een lijk van eene kraamvrouw zou 

 geweest zijn. Arsenicum was in de maag niet aan te toonen. 



& 



Op sommige begraafplaatsen en in sommige grafkelders blijken de voor- 

 waarden voor het tot stand komen der mumificatie van lijken zeer gunstig te 

 zijn. Puymarin Fils * en Vicq-d'Azyr f hebben belangrijke mededeelingen 

 gedaan omtrent de mumiën in de „Caveaux des Cordeliers et des Jacobins'' te 

 Toulouse. In 1793 werden op het kerkhof van St. Michel te Bordeaux de 

 lijken opgegraven. Een groot deel daarvan was niet vergaan, maar daarentegen 

 goed bewaard. De gemumificeerde lijken, ten getale van 70, werden naar den 

 „Caveau de Si. Michel" overgebracht. Czermak § bezocht den kelder in 1853, 

 vond de lijken nog goed bewaard en kwam in het bezit van eene hand met 

 den halven voorarm van een dier mumiën. 



Uit zijn onderzoek daaromtrent zij hier het volgende vermeld. Van de huid 

 waren het corium en het onderhuidsche bindweefsel goed bewaard gebleven ; 

 van het corpus papillare en de epidermis daarentegen waren slechts zeer ondui- 

 delijke sporen overgebleven. De preparaten van pezen, banden, fasciae en apo- 

 neurosen konden nauwlijks van versche onderscheiden worden. De dwarse 

 strepen van het spierweefsel waren zeer onduidelijk. De zenuwvezelen waren 

 goed te herkennen. De spierlaag der arteria radialis was het minst goed 

 bewaard gebleven. De bekende structuur van het kraakbeen was nog zeer 

 duidelijk **. 



Nog op een aantal andere plaatsen worden of werden natuurlijke mumiën 

 in grooteren of geringeren getale aangetroffen, b.v. bij Bonn, te Bremen, in het 

 hospitium op den St. Bernard, te Parijs, te Duinkerken enz. ff. Het voor- 



* Mémoires de V Académie de Toulouse, T. III, 1787. 

 f Histoire de la Société royale de médecine. 1779. 



§ Czeemak, MikroskopiscJie TJntersuchung der Gewebe eines Mumienarms aus dem /> Caveau de 

 St. Michel" in Bordeaux in : Zeitschrift fiir icissenschaftliche Zoölogie von VON Siebold und Kölli- 

 keb, 1855, Bd. 6, S. 298. 



** De mumiën te Bordeaux werden in 1837 onderzocht door Boucherie, Bermont, Gauberï en 

 de Preissac Fils. De resultaten van dat onderzoek worden medegedeeld door Gannal, Histoire 

 des embaumements, 2e Edition, Paris, 1841, p. 77. 



ff Men raadplege hierover: Isenflamm, Ueber Mumiën in: Anatomische Untersuch/ngen, Erlangen, 

 1822, S. 301; Orfila et Lesueur, Traite des exhumations juridiques, Paris, 1831, T. 1, p 377; 

 Juliüs Magnus, Das Einbalsamiren der Leichen in alter nnd nenerer Zeit, Braunschweig, 1839, S. 



