2 DE TOESTAND DER LIJKEN NA ARSENICUM- VERGIFTIGING. 



wordt uit te oefenen. Voornamelijk wensch ik de vraag of er grond bestaat 

 tot het aannemen eener z.g. arsenicum-mumificatie aan de bestaande gegevens 

 te toetsen. 



Het lijk ondergaat, onder den invloed van verschillende omstandigheden, zeer 

 verschillende veranderingen. Deze zijn van zóó uiteenloopenden aard, dat het 

 in vele gevallen uiterst moeielijk, zoo niet geheel onmogelijk zal zijn uit het 

 voorkomen van het lijk den tijd te bepalen, die sedert den dood verloopen is. 

 Orfila *, steunende op eene zeer rijke ervaring, deelt mede dat lijken, op den- 

 zelfden tijd begraven, zeer groote verschillen in den graad der ontbinding vertoonen 

 en is overtuigd dat men uit den toestand van het lijk met geen mogelijkheid 

 het tijdsverloop na den dood afleiden kan. CASPERf daarentegen (en Ed. Hof- 

 mann § sluit zich hieromtrent bij hem aan) is van oordeel dat, indien men 

 nauwkeurig acht geeft op de voorwaarden, die de ontbinding beheerschen, men 

 in de meeste gevallen in staat zal zijn ook bij lijken, waarvan de ontbinding 

 reeds ver gevorderd is, bij benadering den tijd te bepalen, die sedert den dood 

 verloopen is. 



De middenstof, waarin het lijk verkeert, is hier van groote beteekenis. Vol- 

 gens Casper kan men aannemen dat, bij tamelijk gelijke, gemiddelde tempera- 

 turen, de graad van ontbinding van een lijk, dat gedurende eene week (maand) 

 in de open lucht gelegen heeft, zal overeenkomen met dien van een, dat gedu- 

 rende twee weken (maanden) in het water of gedurende acht weken (maanden) 

 op de gewone wijze in de aarde gelegen heeft. 



Mijne wel is waar niet zeer uitgebreide ervaring doet mij meer overhellen 

 naar de meening van Orfila dan naar die van Casper en Hofmann. 



De meest gewone wijziging, welke het lijk ondergaat, is die der verrotting 

 in verschillende vormen ; somtijds is het verloop daarvan zeer snel, in andere 

 gevallen betrekkelijk langzaam. Ruime toetreding van lucht, met mikro-orga- 

 nismen bezwangerd, en eene voldoende hoeveelheid water nemen onder de ver- 

 snellende oorzaken eene belangrijke plaats in. Indien de hoeveelheid water 



* Orfila et Lesueur, Traite des exhumations juridiques, Paris, 1831, T. 1, p. 326 en 339. 

 f Casper's Handbuch der gerichtlichen Medicin. Neu bearbeitet und vermehrt von Dr. Carl Li- 

 man, 7e Aufl., Berlin 1882, Bd. 2, S. 35. 



§ Ed. Hofmann, Die forensisch wichtigsten LeichenerscJieinungen in Eulenberg's VierteljahrsscJirift 

 für gericMUche Medicin und öffentliches Sanitatswesen, Neue Folge, 1877, Bd. 26, S. 279. 



