76 DE TOESTAND DER LIJKEN NA ARSENICUM-VERGIFTIGING. 



Bij VII werd de rechter hand gemumificeerd gevonden zoowel aan de rug- 

 als aan de palmvlakte. De huid der linkerhand van XII was aan de rugvlakte 

 droog en hard en aan de palmvlakte voor een deel verdwenen en voor het overige 

 gedeelte geheel week. Ik merk hierbij op dat beide handen boven op den buik, 

 dus hoog met betrekking tot de overige deelen van het lijk geplaatst waren en 

 verder dat onze ontleedkundige ervaring ons geleerd heeft dat de handen vaak 

 neiging vertoonen om in een toestand van verdroging over te gaan. In ons 

 officieel verslag omtrent het onderzoek van het lijk van XII hebben wij daarop 

 de aandacht gevestigd. In het laatste Hoofdstuk zal ik de oorzaak van dat ver- 

 schijnsel trachten op te sporen. 



Eene nagenoeg volledige mumificatie werd aangetroffen op het lijk van XIV. 

 Voor de bijzonderheden verwijs ik naar de Waarneming zelve. Het voorkomen 

 van het lijk kwam in hoofdzaak overeen met hetgeen daaromtrent door Schaper 

 (Hoofdstuk II, Waarn. 25), Dorien ("Waarn. 30) en anderen vermeld wordt. 

 De reuk van oude kaas werd hierbij echter gemist. Ik teeken verder aan dat 

 de hoeveelheid arsenicum, in de lever * van Johannes Lepelaar gevonden, be- 

 antwoordde aan 0.032 gram arsenigzuur, dus niet zeer groot was, althans minder 

 dan in sommige andere lijken, waarbij geen mumificatie gevonden werd, b. v. 

 XIII ; Lepelaar (XIV) was 4 — 5 dagen ziek geweest, zijne vrouw (XIII) slechts 

 2 dagen ; bij haar kwam de hoeveelheid arsenicum, in de lever gevonden, overeen 

 met 0.074 gram arseDigzuur. 



Het lijk van XVI vertoonde eveneens teekenen van mumificatie, hoewel in 

 mindere mate dan het voorgaande. De waarneming bevat daaromtrent de ver- 

 eischte bijzonderheden. In dit lijk werd geen spoor van arsenicum aangetroffen. 



Onze waarneming XVIII is zonder twijfel een der belangrijkste. Het lijk 

 bood vele punten van overeenkomst met dat van XIV; het was echter over 

 het algemeen nog beter bewaard gebleven en verspreidde een zeer sterken reuk 

 van oude, bedorven kaas. Ik vestig hierbij de aandacht op het feit dat, 2 jaren 

 na den dood, de nervus phrenicus en de vergezellende bloedvaten aan beide 

 zijden duidelijk te zien en te vervolgen waren en dat de dijspieren een geheel 

 versch voorkomen hadden. Zooals uit de Aanteekeningen blijkt waren de om- 

 standigheden, waaronder het lijk verkeerd had, gunstig voor het tot stand komen 

 der mumificatie, gelijk in het laatste Hoofdstuk besproken zal worden. Boven- 

 dien was de vrouw in den winter gestorven. Hiertegenover staat evenwel dat 



* Wegens het groot aantal slachtoffers en de uitgebreidheid van het onderzoek werden de overige 

 organen scheikundig alleen onderzocht in die gevallen, waarvoor Vrouw van der Linden heeft te- 

 recht gestaan. 



