84 DE TOESTAND DEK LIJKEN NA AESENICUM-VERGIFTIGING. 



voorbeeld. De borstkas van het uit het water opgehaalde lijk van een door 

 scoliose zeer misvormden man was door een eng sluitend korset van stevige 

 stof omgeven. Terwijl het overige gedeelte van het lijk reeds duidelijke teekenen 

 van ontbinding vertoonde, was de bortkas nog zeer frisch. Ik heb hetzelfde 

 herhaalde malen waargenomen aan vrouwenlijken op de plaats, waar de rokken 

 vast om het lichaam bevestigd waren. Over den vertragenden invloed van klee- 

 deren, ook aan begraven lijken, zijn verder belangrijke mededeelingen gedaan 

 door Créteur *, die met de ontsmetting van het slagveld bij Sedan belast was. 

 Jassen van gutta-percha zouden hier hun invloed het meest hebben doen gelden. 

 Voor ons onderwerp is de volgende waarneming van Kiene f van zeer veel 

 belang. Bij twee lijken (een na 10 en een na 18 jaren) vond hij onder de 

 waarschijnlijk wollen kousen gemumificeerde huidstukken. 



Kist. De stof, waarvan de kist vervaardigd is, hare min of meer volledige 

 sluiting en de dikte harer wanden komen hierbij in aanmerking. Orfila § heeft 

 een aantal proeven genomen om den invloed van de kist na te gaan en is tot 

 het volgende resultaat gekomen: „Nous ne prétendons pas cependant que les 

 obstacles apportés par les bières au développement de la putréfaction puissent 

 être tels que celle-ci soit complètement arrêtée; loin de la, les corps les moins 

 disposes a se pourrir finissent par se détruire, même lorsqu'iis sont renfermés 

 dans des bières en plomb ; nous disons seulement que tout étant égal d'ailleurs, 

 la décomposition putride marche d'autant plus lentement que Ie corps est enve- 

 loppé de maniere a se soustraire davantage a 1'action des agens extérieurs." 

 Metalen, vooral looden, luchtdicht gesloten kisten zullen dus de ontleding het 

 langst en het volledigst tegenhouden. Dikke, eikenhouten kisten zullen betere 

 diensten bewijzen clan dunne, dennenhouten enz. Hofmann ** verhaalt dat keizer 

 Joseph II in 1784 een bevel uitvaardigde dat, om de snellere ontbinding te 

 bevorderen, de lijken voortaan zonder kist en slechts in een zak genaaid be- 

 graven moesten worden. De ver gevorderde ontbinding in Waarn. XYII moet, 

 naar mijne meening, ook voor een deel toegeschreven worden aan de gebrekkige 

 samenstelling der kist. 



Graf. De aard van den bodem, waarin de kist geplaatst wordt, heeft op zich 

 zelve niet den overwegenden invloed, dien men wel eens daaraan heeft toege- 



* v. Roth und Lex, Handbuch der Mïlitargesundheitspflege, 1872, Bd. 1. S. 554. 

 f Kiene, Beobachtaugeu über die Satüguug der Kirchhofserde in: Eulenberg's Vierteljahrsschrift 

 für gerichtliche Medicin und öffentllches Sanitcitswesen, 1875, N. E. Bd. 23, S. 347. 

 § 1. c. T. 1. p. 336. 

 ** 1. c. S. 267. 



