DE TOESTAND DER LIJKEN NA AKSENICUM-VEKGIFTIGING. 87 



ontbinding der lijken in de eerste dagen na den dood geen invloed had uitge- 

 oefend. 



Voor de overige 41 "Waarnemingen (namelijk die, waarin de lijken korter of 

 langer na den dood opgegraven waren), is het uit den aard der zaak veel be- 

 zwaarlijker om uit de bestaande gegevens tot een goed gevestigd oordeel te 

 komen. In vele gevallen toch ontbreekt een aantal bijzonderheden, die voor ons 

 doel bezwaarlijk gemist kunnen worden. Niet zelden echter hebben schijnbaar 

 nietige bijzonderheden mij eene voldoende verklaring doen vinden. 



Alleen die gevallen, waarin mumificatie min of meer duidelijk waargenomen 

 werd, behoeven hier nader besproken te worden. De overigen werden reeds vroe- 

 ger behandeld en ik heb thans slechts weinig daarbij te voegen. 



De verklaring der geringe ontbinding in 2 gevallen (Waarn. 33, 36) werd 

 reeds (bl. 51) gegeven. Die, waarbij sterke ontbinding werd aangetroffen, ten 

 getale van 9 (Waarn. 3, 12, 19, 26, 28, 37, 43, 44, 58) kunnen natuurlijk 

 buiten beschouwing blijven. Ditzelfde geldt voor de 13 lijken, waarvan de weeke 

 deelen geheel of bijna geheel verdwenen waren (Waarn. 11, 15, 21, 22, 29, 32, 

 34, 35, 39, 49, 54, 59, 60). 



In verband met hetgeen ik hierboven mededeelde omtrent den gemiddelden 

 tijd, die noodig zou zijn voor de geheele vernietiging der weeke deelen, breng 

 ik hierbij in herinnering dat bij de acht lijken, ("Waarn. 11, 15, 29, 34, 35, 

 49, 54, 60) die langer dan zes jaren in de aarde gelegen hadden, de weeke 

 deelen geheel of bijna geheel vergaan waren en dat slechts in één geval (Waarn. 

 11) geen arsenicum in de overblijfselen werd aangetroffen. In ieder geval waren 

 de weeke deelen van al deze lijken vernietigd in een belangrijk korter tijdsver- 

 loop dan Taylor daarvoor voor gewone, d. i. niet met arsenicum vergiftigde 

 lijken noodig achtte ; wij zagen hierboven dat hij meende daarvoor ongeveer tien 

 jaren te moeten aannemen. Dezelfde opmerking geldt natuurlijk met nog meer 

 kracht voor die gevallen (Waarn. 21, 22, 32, 39, 59) waarin de vernietiging 

 der weeke deelen in nog korteren tijd volbracht was. Ook hier werd slechts in 

 één geval (Waarn. 22) geen arsenicum gevonden. 



Er blijven dus ten slotte nog 17 gevallen over, waarin teekenen van mumi- 

 ficatie aangetroffen werden. (Waarn. 1, 2, 4, 5, 6, 13, 14, 20, 23, 25, 30, 38, 



45, 46, 55, 56, 57). Voor velen heb ik de vermoedelijke oorzaak van den 

 eigenaardigen toestand van het lijk kunnen opsporen zonder daarbij den invloed 

 van het arsenicum te behoeven in te roepen ; in enkele gevallen meen ik het 

 positieve bewijs te kunnen leveren, dat het arsenicum daarbij geheel buiten 



