DE TOESTAND DEK LIJKEN NA ARSENICUM- VERGIFTIGING. 91 



dat zelfs met zekerheid kon uitgemaakt worden, welk voedsel de man het laatst 

 gebruikt had. 



Alvorens de gevolgtrekkingen mede te deelen, waartoe ik door al het vooraf- 

 gaande gekomen ben, wensch ik nog op het volgende de aandacht te vestigen. 



De graad van ontbinding der lijken van met arsenicum vergiftigde personen 

 is in de eerste dagen na den dood (vóór de begrafenis) hoofdzakelijk afhan- 

 kelijk van het jaargetijde, d. i. van de temperatuur der lucht. Wij zagen verder 

 dat in sommige gevallen de ontbinding in het graf snel, in andere daarentegen 

 langzaam verloopt. Voor het langzaam beloop der ontbinding kon bijna altijd 

 eene voldoende verklaring gevonden worden buiten den invloed van het toege- 

 diende arsenicum. 



Waar het nu voor vele gevallen bewezen is dat het toegediende arsenicum 

 geen invloed heeft op het beloop der ontbinding en op het stand komen der 

 mumificatie, terwijl voor bijna al de overblijvende gevallen de vermoedelijke 

 oorzaak der mumificatie elders gevonden kon worden, meen ik gerechtigd te zijn 

 tot de volgende besluiten : 



1°. Mumificatie van lijken is een zeer algemeen verschijnsel; 



2°. Controle- waarnemingen van anderen en van mij zelven 

 bewijzen dat arsenicum- vrij e lijken, onder dezelfde omstandig- 

 heden verkeerende als arsenicum-houdende, even goed bewaard 

 blijven en ook mumificeeren ; 



3°. De betrekkelijk veelvuldige mumificatie van den buik wand 

 en den borstwand, van de huid rondom de hand-, knie- en voet- 

 gewrichten en van de huid der handen en vingers (voeten en 

 teenen) is, onafhankelijk van den invloed van arsenicum, zeer 

 goed te verklaren; 



4°. Er bestaat geene z.g. arsenicum-mumificatie; 



5°. De mumificatie der lijken is uit een gerechtelijk-toxico- 

 logisch oogpunt zonder eenige waarde. 



Ten slotte wensch ik de vraag te beantwoorden, waardoor het leerstuk der 

 arsenicum-mumificatie zich tot dusver in de gerechtelijke geneeskunde heeft 

 kunnen staande houden. Ik meen dat hierop een zeer eenvoudig antwoord te 

 geven is. Het leerstuk, door Welper en zijne aanhangers het eerst verkondigd, 

 scheen aanvankelijk door nieuwe waarnemingen en opzettelijke proefnemingen 



