DE BODEM VAN HET VOOKMALIGE IJ. 5 



klei heeft eene dikte van 1 — 3 Meters en gaat geleidelijk in zeezand (met veel 

 koolzure kalk) over. 



Deze grondgesteldheid heb ik overal in het IJ aangetroffen. Alle waarne- 

 mingen te zamen leiden tot het besluit: 1°. dat nog een deel dier oude veenlaag 

 bestaat, 2°. dat op enkele plaatsen eilandjes of schiereilandjes waren overge- 

 bleven, en 3°. dat zich in den geheelen boezem eene nieuwe kleilaag heeft ge- 

 vormd, welke klei door het zeewater sinds de laatste vijf eeuwen is aangevoerd 

 geworden. 



De blauwe klei en het zeezand. 



Op meer dan 130 hoorplaatsen 1 ) werd de blauwe klei aangetroffen op ver- 

 schillende diepte beneden de oppervlakte, doch ongeveer op dezelfde diepte 

 beneden A. P., meestal 4.3 M.— A. P. De cijfers wisselden af tusschen 4 en 

 4.8 M. — A. P. ; zij zijn tamelijk nauwkeurig. Het niveau des bodems op de 

 plaats van boring heb ik bij benadering uit de cijfers der peilingen afgeleid, 

 die op de polderkaarten der kanaalmaatschappij in groot aantal aangeteekend 

 waren. Daar de grond, toen ik dien onderzocht, nog zeer weinig of niet inge- 

 klonken was, zoo kunnen de fouten der metingen niet groot zijn, zoodat een 

 gemiddeld cijfer van 4 tot 4.5 M. — A. P. mag aangenomen worden, als het 

 niveau op hetwelk de oppervlakte der blauwe kleilaag ligt ? en dus de veenlaag 

 eindigt. 



Dit geldt niet voor de polders in het voormalig Wijkermeer (de Wijkermeer-, 

 "West- en Oostspaarndammerpolders) en den westelijken uithoek van den Hout- 

 rakpolder. Dit gedeelte van het IJ, uitgezonderd langs Buitenhuizen, ligt in of 

 nabij de duinzandformatie. De nieuwe klei is op zeezand afgezet. 



Deze blauwe klei is dezelfde, die overal in de Nederlandsche laagveenformatie, 

 in Groningen, Friesland, Holland, op eene diepte van 4 — 5 Meters — A. P. (soms 

 nog dieper) onder het veen gelegen is, en eene dikte bezit van 1 — 3 Meters; 

 zij gaat geleidelijk over in zandmergel; deze klei- en zandlagen te zamen heb- 



') Deze boringen waren over de geheele oppervlakte verdeeld: 



Noordelijk van het groote scheepvaartkanaal .- — A. P. 



Westzaner en Zaandammerpolder 25 boringen ± 4 M. 



Noordpolder 15 „ „ 4 a 4.9 M. 



Nauernapolder 8 „ u 4 a 4.5 ,, 



Zuidelijk van het kanaal: 



Houtrakpolder 4 „ «4 a. 4.5 ;/ 



Groote Upolder 66 /, „ 4 a 4.5 „ 



Amsterdammerpolder 2 // „ 4 a 4.9 „ 



