10 



DE BODEM VAN HET VOORMALIGE IJ. 



Het eerste der teruggevonden eilandjes rust blijkbaar op eene zandbank. 

 De blauwe klei is veel zandiger en gaat op eene geringere diepte in zeezand 

 over, dan elders het geval is. 



Dit alles bewijst genoegzaam, dat deze eilandjes eenen bijzonderen bouw be- 

 zitten, in zooverre zij eene kleilaag vertoonen tusschen het veen. Zouden zij 

 daaraan niet hun langer behoud te danken hebben, te midden van het 4 M. 

 dikke veenland hetwelk weggespoeld is? Ik meen dit wel te mogen aannemen. 



Tegen de behouden eilandjes en de voormalige buitendijksoeverlanden aan, 

 liggen nog overblijfselen van de dikke veenlaag, die overigens grootendeels 

 verdwenen is. Zoo bijv. tegen Buitenhuizen, Buigoord, Janrebellenwaard ) langs 

 den Overbr aker polder (zie de kaart) en tegen den Spieringhor ner polder. Het 

 eilandje Buytenheyningh (D), dat grootendeels uit veen bestaat (3 M.), is dus te be- 

 schouwen als een overgebleven veenstuk tusschen het, eene hooger gelegen 

 kleilaag bevattende, eilandje Roeksnes en het kleistuk van den Heyningh. Het 

 eilandje is vroeger ongetwijfeld verbonden geweest met beiden ; dit is mij uit 

 oude kaarten iu het archief van Rhijnland voorhanden, gebleken (kaartboek 

 van Rhijnland's eigendommen, opgemeten door den Landmeter Jan Pietersz. 

 Dou in 1634). 



De vraag doet zich voor, of niet op meer plaatsen in het IJ hooger dan 4 

 tot 6 M. — A. P. liggende kleilagen tusschen of boven het veen aanwezig zijn 

 geweest, doch later ook door afslag verdwenen. Het is mogelijk. De talrijke 

 boringen hebben echter niet meer gevallen aan het licht gebracht, tenzij in de 

 onmiddellijke nabijheid der eilandjes of vroegere buitendijkslanden *), welke plaat- 

 sen alzoo nog de bizondere gesteldheid van het eilandje deelen. Overigens, als 

 er nog meer eilandjes, of althans hooger dan tot 3 M. — A.P. reikende klei- 

 lagen aanwezig waren of geweest waren, zoude de opgeworpen aarde der pas- 



') 



Bij Ruigoord 



1.00 



1.1 



1.3 



2.6 



3.2 



Bij Overbrakerpold 



er. 





Water 



Water 



1.7 





Nieuwe IJ klei 



Nieuwe IJklei 



2.3 





Veen 



Veen 



2.9 





Spierklei 



Blauwe klei 



3.8 





Blauwe klei 

 (met CaC0 3 ) 



Wordt zavel 



Veeu 



4.9 





Spierklei 







Blauwe klei 





