DE BODEM VAN HET VOORMALIGE IJ. 11 



gegraven tochten en kavelslooten uit eene diepte van 1 tot 2, en van 1 tot 3 

 M. — A. P., welke tijdens mijn onderzoek nog op de wallen lag 1 ), zulks ver- 

 raden hebben, tenzij zij juist tusschen twee tochten ingelegen waren, en de 

 bovenste grondlaag van 0.9 M. reeds uit nieuwe IJklei bestond. Op deze wijze 

 toch heb ik de vier eilandjes Hoeksnes, Buytenheyningh en de twee onbekende 

 ontdekt. Ik mag dus aannemen, dat tusschen deze eilanden en vroegere buiten- 

 dijkslanden vroeger overal of bijna overal veen aanwezig is geweest tot op eene 

 diepte van ± 4 M. boven blauwe klei, evenals zulks gevonden is bij zes diepe 

 putboringen onder Amsterdam. 



Belangrijk is in dit opzicht dat ter plaatse van de zevende putboring in Am- 

 sterdam, die op Bikkerseiland, eene dergelijke samenstelling der lagen gevonden 

 is, als welke de eilandjes bezitten. De blauwe klei reikt tot 2.2 M. — A. P. 



Amsterdam — Bikkerseiland . 

 Steigeraarde A. P. tot 0.44 



Veen 0.44 v 2.2 



Laag Blauwe klei / 



Laag veen \ 2.2 n 7.5 



Laag Blauwe klei ' 



Zeezand 7.5 «12.0 



Veenachtige klei 12.0 



Eene naar het mij toeschijnt belangrijke gevolgtrekking mag men hieruit 

 afleiden ; zij is deze : Tusschen de veenvorming in dit gedeelte van het Neder - 

 landsche alluvium, op den grondslag der blauwe klei, liggen overal hier en 

 daar kleibanken tusschen de veenlaag. Deze moeten dunkt mij de groote wa- 

 tervlakte hebben verdeeld in eene reeks van binnenmeeren, tusschen welke de 

 veenvorming gemakkelijker kon plaats hebben, dan in één groot meer. 



III. DE NIEUWE KLEILAAG. 



De klei, die in het IJ uit de Zuiderzee is aangevoerd, mag men beschouwen 

 als dezelfde, welke langs de ïïollandsche kusten wordt afgezet. De Rhijn, de 



') Uitgezonderd in den Houtrakpolder. 



