12 DE BODEM VAN HET VOORMALIGE IJ. 



Maas, en de Schelde voeren haar aan; zij bezinkt gedeeltelijk aan de mondin- 

 gen; voor een groot deel wordt zij door den golfstroom meegevoerd, die uit het 

 kanaal komt en zich langs de Nederlandsche kusten beweegt. Deze golfstroom 

 legt den afstand van den uithoek van Zeeland tot aan Rottummeroog (dus de 

 geheele lengte van het Nederlandsche zeestrand) in den tijd van elf uren af. 



Met den vloed treedt dit slibhoudende water de Zuiderzee binnen. Door het 

 bezinken van deze slib is in het zuidelijk deel der Zuiderzee eene nieuwe klei- 

 laag van 1 — 3 Meters ontstaan. Vóór de afsluiting bij Schellingwoude drong 

 hetzelfde vloedwater ook den IJboezem binnen ; de gelegenheid tot bezinking 

 van de slib was daar gunstig. 



De slib moet denzelfden oorsprong hebben als diegene, welke aan de 

 kusten van Friesland, in de Lauwerzee en in den Dollard nog voortdurend 

 bezinkt, en nieuwe kleilagen vormt. 



Welke dikte de nieuwe kleilaag in het IJ in 1872, toen de droogmaking 

 aanving, verkregen had, heeft afgehangen : 



In de eerste plaats van de dikte der overgebleven veenlaag ; in de tweede 

 plaats van de plaatselijke omstandigheden in het IJ, in zooverre zij meer of 

 minder gunstig waren voor de slibafzetting. 



1°. De dikte der nieuwe kleilaag is afhankelijk van de overgeblevene veenlaag. 



Uit hetgeen boven is medegedeeld blijkt, dat de nieuwe kleilaag in het alge- 

 meen des te dikker is, naarmate vroeger het veen tot op grootere diepte was ver- 

 dwenen. Zij bedraagt dus in het eigenlijke IJ, en ook westelijk langs Buitenhuizen : 



± 3 M. waar het veen geheel of bijna gedeeltelijk ontbreekt. 



„ 2V2 — 2 M. waar nog een laagje veen is overgebleven, zooals in een ge- 

 deelte van het IJ het geval is. 



„ 2 — IV2 M. in de polders ten noorden van het scheepvaartkanaal, en in 

 een deel van den Amsterdammerpolder, aan welks zuidooste- 

 lijken rand zij afneemt van 1 tot 0.2 M. 



In het Wijkermeer, behalve westelijk langs Buitenhuizen, ligt 1 tot 3 M. 

 nieuwe klei boven zeezand. In het algemeen is het duidelijk, dat de aanvul- 

 ling van den zeeboezem met klei het sterkst heeft plaats gehad in het Wijker- 

 meer, en in het zuidwestelijk gedeelte van het IJ. 



Langs de voormalige buitendijkslanden en de eilandjes is de nieuwe kleilaag 

 natuurlijk dunner. Op de kaart laat zich dat alles met één oogopslag overzien. 



De klei is dezelfde, die in de zuidelijke kom der Zuiderzee gedurende de 

 laatste zeshonderd jaren bezonken is, zooals mij uit het onderzoek gebleken is. 



2. De dikte der nieuwe kleilaag is afhankelijk van de plaatselijke omstandig- 

 heden in het IJ. 



