IN HET IJ EN IN DE ZUIDERZEE. 



17 



0.15 (W.Z.) 

 0.16 (W.Z.) 

 0.21 (Z.) 



0.30 (H.) 

 0.30 (N.) 

 0.33 (Z) 



0.54 (H) 



0.57 (S.) 

 0.55 (W.) 

 0.61 (W.) 

 0.49 (N.) 



1.08 (S.) 

 1.0 (S.) 



1.34 (W.) 



Deze verschillen kan ik niet met den tijd in verband brengen, die verloopen 

 was sinds het droogvallen des polders, toen ik het monster verzamelde. 

 In den ondergrond op 0.5 — 1 M. werd gevonden : 



op 0.5—1 M. (N.) 0.66 pCt. Chloor 



op 0.5—1 M. (W.Z.) 0.69 „ „ 



op 0.6 M. (Z.) 0.39 „ 



Het normale chloorgehalte van de IJklei mag als 0.5 tot 0.7 pCt. aange- 

 nomen worden. Immers, in verscheidene monsters vette klei, nog onder water 

 bedolven, uit de Zuiderzee, en evenzoo in versch Dollardslib is gevonden : 





Zuiderzee 



Wieringermeer 



Bollard 





(bezuiden de lijn 

 Enkhuizen — Kampen) 









5 monsters 



6 monsters 





pCt. chloor 



0.58-0.7 



0.5—1.1 



0.7 



Schijnt dus 0.7 pCt. het normale cijfer te zijn, zoo kan ik de lagere cijfers 

 slechts daaruit verklaren, dat op het oogenblik dat de monsters werden gestoken, de 

 regens reeds zout uit de bovenlaag naar beneden hadden gespoeld ; terwijl de hoogere 

 cijfers 0.9 tot 1.2 pCt. daaraan moeten toegeschreven worden, dat eenigen tijd 

 droogte had geheerscht, of dat in den eersten tijd na de inpoldering de eene 

 plek droger is geweest dan de andere. Op zulke drogere plaatsen werd zout- 

 houdend water uit den ondergrond opgezogen en op die wijze tijdelijk het zout 

 in de bovenlaag opgehoopt. Ik heb dit zout zelfs als een witten uitslag op 

 sommige plaatsen waargenomen. 



De groote verschillen, op zoo korten tijd na de inpoldering waargenomen, 

 bewijzen opnieuw de groote bewegelijkheid van de oplosbare chloruren in 

 den bodem. 



Nadat de polders in bebouwing gekomen en geregeld bemalen zijn, moeten 

 de chloruren allengs verwijderd zijn geworden, vooral uit de bovenlaag. Die 



B 3 



NATUURK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE DEEL XXV. 



