18 OVER DE SAMENSTELLING VAN DE NIEUWE ZEEKLEI 



uitspoeliug heeft zoolang plaats, totdat het gehalte tot ongeveer 0.02 pCt. ge- 

 zonken is. 



Van de ziltigheid des bodems heeft men dan ook na korten tijd geen over- 

 last meer gehad l ). 



Zwavelzuur. Uit de versche klei werd door water niet meer opgelost (in 

 12 monsters) dan 0.1 tot 0.5 pCt. S 3 , als gips berekend 0.17 tot 0.85 pCt. 



Tien monsters uit zeven der IJpolders. . 0.1 —0.4 pCt. S 3 



Twee monsters ondergrond op 0.5 M. . . 0.12 — 0.13 



Twee monsters Zuiderzee 0.36 — 0.53 



Zeven monsters Wieringermeer .... 0.18 — 0.36 



n 



Doch er is meer zwavel in deze versche zeeklei opgehoopt in den vorm 

 van pyriet, en een gedeelte daarvan was reeds weder geoxydeerd. In het 

 monster versche IJklei uit den Houtrakpolder, dat uitvoerig werd geanalyseerd, 

 werd gevonden : 



In water oplosbaar 0.1 pCt. en 0.27 pCt. S0 3 2 ) 



In zoutzuur „ 0.34 



Als FeS 2 aanwezig 0.44 pCt. S= . , . . 1.11 



r> » 



1.72 pCt. S0 3 . 



') Hoe snel de uitspoeling van de chloruren plaats heeft, zoodra de aan de zee ontwoekerde akkers 

 aan eene krachtige bemaling worden blootgesteld, is in de IJpolders gebleken. De Wijkermeerpolder 

 is in 1872, de Zaandammerpolder en de Houtrakpolder in 1873 drooggemalea. De koolzaadoogst 

 van 1874 was zeer voldoende. In het droge najaar van 1874 werd zoutuitslag en eene ongunstige 

 inwerking daarvan op het wintergewas waargenomen, en in het koude en droge voorjaar van 1875 

 schenen zoowel de zomer- als de wintergewassen te zullen mislukken. Maar toen de regens en de 

 warmte kwamen, verdween alle zoutuitslag, keerde alles zich ten beste, en doorliepen alle gewassen 

 de verschillende perioden van hunnen groei zonder verdere storing. Ook de aangelegde gras- en kla- 

 verweiden hebben bij beweiding aan koeien, paarden en schapen een goed voedsel opgeleverd. Na 

 dien tijd zijn nooit meer klachten over de ziltigheid in den bodem vernomen. 



Vergelijkt men dezen goeden afloop met de lijdensgeschiedenis van den Anna-Paulowna-polder 

 (1847), den Waard- en Groetpolder (1844), en vele Zeeuwsche polders, dan valt het groote verschil 

 in het oog. Bat verschil is alleen aan, de bemaling toe te schrijven. De genoemde polders werden 

 gebrekkig door windmolens bemalen, de IJpolders van het begin af door stoomwerktuigen, welker 

 vermogen in sommige polders later nog versterkt is geworden. 



(Zie uitvoerig daarover mijn verslag aan den Minister v. B. Z. over de Zuiderzeegronden. Hoofd- 

 stuk IV, bl. 12). 



-) Ik schrijf aan het langere schudden der aarde met water (bij eene tweede bepaling van het 

 S0 3 in het waterige aftreksel) toe, dat toen 0.27 pCt. S0 3 werd gevonden, terwijl vroeger 0.1 pCt. 

 bepaald was. De cijfers zijn uit de volgende onderling zeer goed sluitende bepalingen afgeleid: 



