IN HET IJ EN IN DE ZUIDERZEE. 



27 



mag reeds veel op te lossen. Als de aarde daarna met sterk zoutzuur heet 

 wordt uitgetrokken, lost zich nog wat meer silicaat op. Ja, herhaald uittrekken 

 met heet sterk zoutzuur brengt eene nieuwe hoeveelheid Al 3 3 in oplossing. 

 Eene grens voor de ontleding van het kleisilicaat voor zoutzuur is dus niet te 

 vinden. 



Tot bewijs daarvan geef ik uit vele bepalingen het volgende voorbeeld : 



Zware klei ') (Buitendijksland ia den Amsterdammerpolder) 

 Na uittrekking met water 



[Luchtdroog] 



Ca O 

 Mg O 

 K 2 

 Na 2 

 A1 2 3 

 Fe 2 3 



AL O s 



A1 2 3 

 KoO 



Slap zoutzuur 



0.26 

 0.47 

 0.5 



1.2 



2.9 



0.13 



' zoutzuur 



Sterk zoutzuur 



0.11 



0.08 



0.59 



0.16 



0.55 



0.15 





spoor 



5.03 



0.7 



2.6 



0.18 



Sterk zoutzuur- 

 langere inwerking 



spoor 



Een ander monster van dezelfde grondsoort 



1.0 



5.2 



0.5 



5.6 



Nieuwe IJklei 



0.5 



1.6 



1.6 



0.8 



spoor 



0.9 6 

 1.1 



Hoe meer klei (a) aanwezig is, hoe meer aluinaarde en kali en ook mag- 

 nesia worden opgelost. Dit blijkt uit de vierde en vijfde kolom van Tafel V 

 en uit Tafel IX van de volgende verhandeling. Dat nu deze bases grooten- 

 deels uit de klei (a) afkomstig zijn, wordt door de volgende bepalingen ten 

 duidelijkste bewezen: 



) Deze kleisoort wordt onder den naam van zure spierklei uitvoerig beschreven in de volgende 

 verhandeling. 



* 



