28 



OVER DE SAMENSTELLING VAN DE NIEUWE ZEEKLEI 



In heet sterk zoutzuur 



Aluinaarde 



IJzeroxyde 



Kali 



oplosbaar 



Berekend op silicaat + kwarts (na aftrek van organ. stof 

 en oplosb. zouten) 





In de klei 

 a 



In het 

 kleizand b 



In de klei 

 a 



In het 

 kleizand b 



In de klei 

 a 



In het 

 kleizand b 





6.8 



0.9 



5.8 



0.8 



1.27 



0.17 



Zware klei Wieringermeer. . . 



6.2 



0.9 



5.9 



0.8 



— 



— • 



Klei Wieringermeer (n°. 38) . . 



5.0 



0.6 



4.3 



0.77 



0.7 



0.14 



u ,, (n°. 6) . . 



3.6 



0.5 5 



5.1 



0.9 



0.7 



0.2 



Zoutzuur werkt dus voornamelijk (behalve op het humaat) op het colloïdale 

 (in water zwevende) silicaat. 



Dit blijkt nog duidelijker, als de hoeveelheid van elk der bestanddeelen, die 

 door zoutzuur worden opgelost, vergeleken wordt met de geheele hoeveelheid, 

 die in de aarde aanwezig is. In het volgende overzicht staat voor elke basis: 



Onder A: de hoeveelheid opgelost door zoutzuur uit 100 pCt. silicaat -f kwarts. 



Onder B : hoeveel ten honderd zulks bedraagt van de geheele aanwezige 

 hoeveelheid. 



Berekend op 

 Silicaat + 



Kalk 



Magnesia 



Natron 



Kali 



Aluinaarde 



IJzeroxyd 



kwarts (na af- 

 trek van organ. 

 stof enoplosb. 

 zouten) 



A 



B 



A 



B 



A 



B 



A 



B 



A 



na kortere 



of na langere 



verhitting 



B 



A 



B 



Zure spierklei 



0.4 = 80 pCt. 



1.7 = 80 pCt. 



0.3 = 50 pCt. 



1.8 = 50 pCt. 



9 tot 11= 50tot60pCt. 



10.5 = 95 pCt. 



Nieuwe Uklei 

 (zware) 



0.6 = 80pCt. 



2.0 = 90 pCt. 



0.3 = 33 pCt. 



1.5 = 50 pCt. 



7 tot 9= 40tot50pCt 



6.6 = 93 pCt. 



Zeer ligte klei 

 (Wieringerro.) 



1.3 = 



90 pCt. 



1.5 = 



90 pCt. 



0.0 6 = 



7 pCt. 



0.7 6 = 



35 pCt. 



3 = 



31 pCt. 



3.9 = 



91 pCt. 



Zoutzuur brengt dus bijna de geheele hoeveelheid kalk, magnesia, ijzeroxyde 

 en de helft of bijna de helft van al de kali en aluinaarde in oplossing. Bij 

 de natron is deze verhouding anders, 1°. omdat zij in het in zoutzuur op- 



