32 OVEE ÜE SAMENSTELLING VAN DE NIEUWE ZEEKLEI ENZ. 



De chloruren en de sulphaten verdwijnen grootendeels en spoedig, de pyriet 

 verdwijnt geheel, en de koolzure kalk na lange jaren, als de kleilaag tot een 

 bouwgrond wordt l ). 



Deze samenstelling is als de type te beschouwen van een zeer vruchtbaren 

 alluvialen kleibodem 2 ). 



Bij de ligtere kleisoorten, en de ligtste (zavel), daalt met de hoeveelheid 

 afslibbare kleideelen het gehalte aan zeolithisch silicaat, dus : aan kali, aan 

 magnesia, aan ijzeroxyde, aan aluinaarde, die in zoutzuur worden opgelost, en 

 tevens aan humus, en ook aan pliosphorzuur ; ook verminderea de vochtigheid 

 in luchtdrogen toestand, en het waterhoudend vermogen. Het zeezand is met 

 die bestanddeelen en eigenschappen het minst bedeeld. Dit alles is in de cijfers 

 van Tafel III en Tafel V (5 de en 6 de kolom) te lezen. 



') Uit de samenstelling van de klei der Dollardpolders, welker ouderdom van tot 300 jaren 

 verschilt, heb ik vroeger afgeleid, dat in 22§ jaar 1 pCt. koolzure kalk uit de bovenste bebouwde 

 laag verdwijnt. Zie daarover, en in het algemeen over de veranderingen die eene bebouwde kleilaag 

 door den tijd ondergaat, mijne : Bodenunter stichting en, in den Niederlanden, in LandwirtJdsch. Vermichs- 

 stat, Bd. VIII, Seite 285—296. 1866. 



2 ) Van het opstellen van formulen voor de onoplosbare silicaten in de klei heb ik mij onthouden, 

 omdat de middelen van scheiding daartoe ten eenenmale onvoldoende zijn. In Vibchow's onderzoek 

 van vier opvolgende grondlagen uit het Kehdinger Moor (zie de volgende verhandeling bladz. 

 35) worden dergelijke formulen aangetroffen: Thon — A1 2 3 (Si0 2 ) 2 — Kalium-natriumglimmer 

 (K 2 0) 3 . (H 2 0) 5 . (A1 2 3 ) 8 . (Si0 2 )i6 — Kaliumveldspath of orthoklas — Natriumveldspath of albiet. — 

 Ik acht dergelijke berekeningen geheel onzeker, te meer omdat van het bestaan van een door zout- 

 zuur ontleedbaar zeolithisch silicaat geene rekening door hem gehouden is. 



