42 DE SAMENSTELLING EN VORMING VAN DE ZURE GRONDEN 



was het eiland de Hoorn bedijkt en werd als grasland beweid. De bodem is 

 niet zuur (Profiel I). Maar de smalle rand van het eiland, buiten den dijk 

 gelegen, was met riet begroeid en door het brakke water bespoeld ; deze bodem 

 is vol zuren uitslag l ). 



Overal waar het brakke water den bodem bespoelde en riet gegroeid heeft, 

 is zuurheid waargenomen. Leerrijk schijnt mij in dit opzicht vooral Profiel II, 

 in het Heyningpoldertje, dat met een kadijkje beschermd was. Op dien bodem 

 van klei groeide riet en witbol ; deze werd niet overstroomd, ten zij door hooge 

 vloeden, maar werd aan den oever bespoeld door IJwater. Op eene diepte van 

 5 — 7 d.M. heb ik de kleilaag zuur bevonden. Op eene zekere diepte dus onder 

 den bodem begint de werking. 



Zeer sterk heeft die werking plaats gehad in den uiterwaard N (Profiel III). 

 Deze is vroeger met riet begroeid geweest, getuige de massa stengels, die in 

 de onderste lagen aanwezig zijn. Onder de bovenlaag op 0.3 a 0.4 M. begint 

 de zuurheid, is op 0.75 M. het sterkst; het ijzersulphaat is nog op 1.5 M. 

 aanwezig 2 ). 



Daardoor is het nu ook verklaard, dat de bodem der eilandjes C, D, E, F, 

 G en de randen om A, B, K, L, M 3 ), geheel of gedeeltelijk zuur zijn bevon- 

 den (Profiel IV— VIII). 



Deze eilandjes zijn met riet begroeid geweest, getuige de vele overblijfselen 

 daarvan. Op eene geringe diepte beneden de oppervlakte is de zwavelijzervor- 

 ming en vervolgens de zuurheid ontstaan, zooals uit Profiel II en III is af te 

 leiden. Daarna zijn zij, zooals historisch bekend is, afgegraven geworden en 

 verlaten, en allengs onder het water bedolven. Is dus de bovenste halve meter 

 grond weg, dan ligt thans juist de zuurste laag boven en strekt zich uit tot 

 ongeveer 2 M. — A. P. in de diepte, zooals overal gevonden is. Waar de bo- 

 vengrond het diepst weggeslagen is, zooals in F en G, daar is ook van de 

 zure laag het minst overgebleven; zij werd slechts eenige centimeters dik ge- 



') Het eiland Ruigoord (D) heb ik niet onderzocht. Het was evenzoo bedijkt en werd beweid. 



2 ) Deze uiterwaard diende vóór de drooglegging voor het IJ voor hooigewinning. Sinds hoe vele 

 jaren dat riet verdwenen en de cultuur door menschen heeft plaats gehad, laat zich niet terugvinden. 

 Het land ontving elk jaar eene zwakke bemesting met slib, omdat het bij hooge vloeden overstroomd 

 werd. Daardoor was het goed hooiland. De tegenwoogdige eigenaar vermoedde niet, welke giftige 

 laag onder zijn weiland verscholen lag. Hij verkocht de zes bovenste decimeters van eenige hectaren 

 aan de spoorwegmaatschappij om afgegraven te worden en tot den bouw van den spoorwegdijk te 

 dienen. Dit leidde juist tot de ontdekking der zure laag. Want op dezen afgegraven bodem wilde 

 geen gewas meer groeien. 



3 ) De buitendijksranden van den Inlaagpolder I heb ik niet onderzocht. 



