44 DE SAMENSTELLING EN VORMING VAN DE ZURE GRONDEN 



van belang, omdat hetgeen in het IJ geschied is, in den loop der eeuwen ook 

 in hoofdzaak de geschiedenis moet wezen van de geheele alluviale vorming 

 tusschen den duinketen en het Diluvium in Nederland en Oost-Friesland, en 

 van de Noordzeekusten tot aan de Elbe. 



Wat nu betreft voorbeelden van zure lagen, die ik in de binnenmeeren heb 

 waargenomen, zoo komt het mij voor, dat deze de uit het IJ afgeleide beschou- 

 wing bevestigen. 



2. Zure lagen in binnenmeeren {Naarder Meer, Haarlemmer Meer). 



Naarder Meer (kaart II). Toen dit Meer voor twee jaren werd drooggemaakt, 

 was het voor een deel een met riet begroeid moeras. Daarin vonden de werkingen 

 plaats, die de zuurheid voortbrengen. Het Meer is gelegen ten zuiden van de stad 

 Naarden, aan het meest oostelijke uiteinde van het diluviaal gebied, dus niet ver 

 van de lage veenen ten oosten der Yecht en van de kleistrook, die haar aan beide 

 zijden omzoomt. Daaraan is het zeker toe te schrijven, dat in het zuidwestelijk 

 deel van het Naarder Meer op den zandbodem kleilagen van alluvialen oorsprong 

 aanwezig zijn; in het noord-oostelijk gedeelte is het laagje zeer dun of ontbreekt. 



Aan den westelijken en zuidelijken rand is eene strook, die vroeger geheel 

 met riet begroeid was, welk riet regelmatig gesneden en verkocht werd. In 

 den loop der jaren had zich eene dikke laag rietzodde van 0.8 tot 1.0 M. ge- 

 vormd. Op die laag rietzodde groeide nog riet, en zelfs aan de oevers struik- 

 gewas. Dit laatste bestond uit een wilden opslag van wilgen, elzen en berken, 

 welke met hunne wortels in de rietzodde doordrongen. Na de droogmaking 

 werd deze laag plantenoverblijfselen aan de lucht blootgesteld en bleek spoedig 

 sterk zuur te zijn ; vooral in het onderste gedeelte. De bodem onder het riet 

 bestaat uit klei, welke natuurlijk met zeer veel plantenoverblijfselen gemengd 

 is. Zij is grootendeels van koolzure kalk beroofd en bevat veel pyriet. Aan 

 de lucht gebracht, is ook deze klei gebleken in sterke mate zuur te zijn, en 

 dus geheel onvruchtbaar. Op het kaartje zijn elf plaatsen aangegeven waar 

 de ondergrond onder de ïïetzoddelaag werd onderzocht en sterk zuur bevonden 

 (zie Tafel II). De kleilaag heeft eenige decimeters dikte, en rust op diluviaal 

 zand. De rietgroei heeft hier het verschijnsel in hooge mate voortgebracht. 



Het is echter de vraag van waar in dit binnenmeer, dat aan het uiteinde 

 van de diluviaalvorming ligt, de groote hoeveelheid sulphaten afkomstig is, 

 welke tot pyriet zijn omgezet. 



Daar het water vóór de droogmaking zoet was (het werd gedronken), moeten 

 de sulphaten grootendeels uit de diepte afkomstig zijn. Dat zulks het geval 



