IN HET NEDERLANDSCH ALLUVIUM. 59 



maken, welke soort humusstoffen onder die omstandigheden in water oplossen, 

 en of deze bases kunnen gebonden houden. Wij kunnen alleen aanvoeren, dat 

 de gele en bruine stoffen, die als alkalische humaten in water oplossen, grooten- 

 deels door sterke zuren worden neergeslagen, en daarmede in verband brengen, dat 

 de waterige aftreksels kleurloos zijn. Of men mag aannemen dat degene, welke 

 uit de zure aarden in oplossing komen, eenig ijzeroxyde en aluinaarde gebonden 

 houden, en in die mate meer vrij zwavelzuur doen ontstaan, is twijfelachtig. 



Wel komen humaten van ijzer en aluinaarde in geel en bruin grondwater 

 voor. Maar in dat geval is ook de hoeveelheid zwavelzuur geringer. Men 

 treft zulks algemeen aan in moerassige veenige gronden. Tot staving daarvan 

 voer ik aan : 1° eene door mij onderzochte veenklei, in een moerassigen toestand 

 aan de grenzen van het diluvium op diluviaal zand gelegen (in 't Wester- 

 kwartier van Groningen nabij Oldekerk). Haar waterig aftreksel was rijk aan 

 gele humusstof, aan ijzeroxyde en ijzeroxydule, maar niet aan zwavelzuur ; 

 2° het grondwater *) uit de hoogveenvorming bij Veenhuizen in Drenthe, bruin- 

 geel van kleur, van zwak zure reactie, hetwelk geene koolzure zouten, maar 

 ijzeroxyd-oxydule (en aluinaarde) bevat dat — volgens de cijfers der analyse — 

 niet als sulphaat of chloruur, maar als humaat in oplossing was. 



d. De gele uitslag. 



De gele uitslag is bij onderzoek gebleken een basisch ferrisulphaat te zijn. 

 Het is niet mogelijk dien uitslag geheel vrij van organische vezels en klei te 

 verkrijgen. Om het te verzamelen werd de uitslag in verschillende stukken 

 klei van II uit de holten der rietpijpjes verzameld. 



Het poeder der eerste analyse bevatte nog 1 / 3 klei ingemengd. Door uitlezen 

 en ziften verkreeg ik later twee hoeveelheden, die slechts l / é aan klei inge- 

 mengd hielden (Analysen 2 en 3, Tafel V 2 ). Tevens werd de van uitslag 

 zooveel mogelijk bevrijde klei geanalyseerd. (Analyse 4). 



Uit de analysen blijkt dat de eerste hoeveelheid bijna geene gips inhield, de 

 tweede het meest. 



Water lost weinig zwavelzuur en slechts een spoor ijzerzout op. Het gele poe- 

 der was dus reeds zoover door water ontleed geworden, dat eene behandeling met 



') Zie H. F. Kuiper. Scheik. onderz. van het water der kolonie Veenhuizen. In Mulder's Scheik. 

 Verh. en Onderz. III, 2, bladz. 178. 



2 ) Analyse 3 bevat de cijfers van twee zeer goed overeenkomende analysen. Bij eene daarvan 

 werd de stof in eenen gewogen glazen toestel verhit in eenen stroom drooge zuurstof, en liet water en 

 koolzuur opgevangen in chloorcalcium en in kalioplossing. Zeer weinig zwavelzuur werd uitgedreven 

 en in den ledigen arm van het dubbel Uvormige CaCl 2 buisje teruggehouden. 



* 



