IN HET NEDERLANDSCH ALLUVIUM. 69 



De versche in de zee bezonken klei bevat dus niet meer chloruren dan aan 

 het zeewater beantwoordt, dat er in opgezogen is. 



Is de klei eenmaal aan het zeewater onttrokken, dan worden de chloruren 

 uitgespoeld. Men vindt dus in de bovenlagen slechts eene geringe hoeveelheid, 

 in de onderlagen meer. 



0.7 tot 0.6 pCt. chloor 

 0.15 „ 



IJklei dadelijk na de droogmaking. . 



. . 0.7 te 



„ eenigen tijd later 



. . 0.3 , 



Uiterwaard klei — bovengrond ) . . 



. . 0.05 



„ zure klei op0.75M.| . . 



. . 0.15 



„ darg op 1.5 M. ) . . 



. . 0.7 



„ zuur veen op 1.2 M. . . 



. . 0.9 



Er heeft dus geenerlei ophooping van chloruren plaats. Maar wel bevatten 

 de diepere lagen nog veel. Ook in oudere gronden vindt men denzelfden toe- 

 stand, zooals ik reeds vroeger heb medegedeeld, bijv. in de Dollardpolders, in 

 het lage land van Groningen (Duirswolde) enz. 



b. Beweging van het zwavelzuur. 



Hoe sterk het zwavelzuur in den bodem wordt opgehoopt, leert de vergelijking 

 der zure gronden met de oorspronkelijke klei, die versch in het zeewater of 

 brakwater is afgezet. De cijfers vindt men bijeen op Tafel Ylb. 



In het zeewater der Noordzee vinden Tonroe en Schmelck: 



Gebonden aan: 



•7 i «n*. na«i m acc . 1 0.058 pCt. Ca O = 0.207 Aeq. 



Zwavelzuur (S0 3 ) 0.221 pCt. = 0.55 Aeq. j^^ Mg0 = . 345 / 



Het geheele zoutgehalte, evenzoo als het chloorgehalte, van de Zuiderzee is 

 V3 van dat der Noordzee: 



Noordzee 3.44 



Zuiderzee 1.1 (gemiddeld uit 29 monsters) 

 Het S0 3 gehalte in Zuiderzeewater kan dus ook als 1 / 3 van dat in het Noord- 

 zeewater aangenomen worden. Nu vond ik in de volgende nog met brakwater 

 bedekte of gedrenkte aarde uit de bovenste laag: 



Vaste bestanddeelen \ 



Zuiderzeeklei (4 monsters) 0.5 — 0.4 pCt. = 1.25 tot 1.0 Aeq. 



benevens eenige pyriet. 



