IN HET NEDERLANDSCH ALLUVIUM. 



71 



Diepte 

 beneden A.P. 



Bodem onder Amsterdam 



Geheele hoeveelheid S 3 

 en S (berekend als S0 3 ) 



Hoeveelheid koolzuur als 

 calcium (magnesium) 

 carbonaat l ) aanwezig 



Aanm. 



± 10 M. 

 ± 17 „ 

 ± 44 „ 



Veenachtige klei 

 Ligte geelgrauwe klei 

 Diatomeeën klei 



4.7 pCt. = 11.8 Aeq. 

 3.4 // = 8.5 u 

 7.3 , = 18.2 „ 



6.4 pCt. 

 1.4 -/ 

 5.3 // 



Volgens de 



analysen van 



Prof. Habting 



in 1852 



In de zure gronden is die ophooping nog veel sterker. De hoeveelheid zwavel, 

 geheel als zwavelzuur berekend, stijgt bijv. in I 5 tot 12 pCt. : 



Als sulphaat aanwezig .... 

 Als Fe S 2 en S aanwezig . . . 



Te zamen 



4.0 pCt. = 10 Aeq. S0 3 

 8.2 „ = 20 5 „ S0 3 



12.2 pCt. = 30 6 Aeq. S0 3 



Yirchow vond in Dargmaibolt II te zamen 32.5 Aeq. 



De grootste hoeveelheid zwavelzuur als sulphaat aanwezig die ik aantrof, 

 was die in eene laag zure klei plaatselijk voorkomende te Korengarst (Groningen) 



en door eene nieuwere kleilaag bedekt 



Als sulphaat. 

 Als FeS 3 en S 



5.6 pCt. = 14 Aeq. 

 niet bepaald. 



Waarschijnlijk komen nog grootere hoeveelheden in de natuur voor. 



Nu is er geene reden waarom het gehalte aan zwavelzuur in de klei grooter 

 zoude zijn dan in het Noordzeewater of het brakke Zuiderzeewater (zie boven), 

 dan tenzij omzettingen en bindingen hebben plaats gehad. Immers, uit de zoo- 

 genaamde absorptieproeven is gebleken, dat klei geen zwavelzuur terug houdt, 

 wanneer zij met de oplossing van een sulphaat wordt behandeld. De analysen 

 bewijzen dus dat de ophooping van zwavelzuur reeds in de gewone zeeklei 

 plaats heeft, dat zij grooter is in de blauwe klei, het grootst in de zure klei, 

 en dat die ophooping het gevolg is van eene reductie : eene vorming van pyriet 

 en zwavel. 



Eene groote hoeveelheid zeewater of brak water moet allengs aan den bodem 

 al dat zwavelzuur geleverd hebben. 



') Ik deel de cijfers der koolzure kalk mede om te doen uitkomen, dat deze kleilagen geenszins 

 tot de zure behooren. 



