IN HET NEDERLANDSCH ALLUVIÜM. 83 



Tenzij men dus aanneme, dat het ijzer uit het water, dat den bodem bespoeld 

 heeft, is opgenomen, blijft het onverklaard waarom de analysen geene rekenschap 

 daarvan geven, dat de bovenlaag ijzeroxyde heeft afgestaan aan de benedenlaag. 



Dat er beweging naar beneden heeft plaats gehad, bewijst het toenemend 

 gehalte aan oplosbare zouten. Men vergelijke daartoe de cijfers der sommen 

 van de in water oplosbare sulphaten en het ferrisulphaat in Tafel YI a met 

 elkander. De darg I b' op 1.5 M. en het veen III 2 op 1.2 M. zijn het rijkst 

 aan oplosbare sulphaten, en daaronder is ook veel ferrisulphaat. 



In de zure klei van 't Naardermeer heeft geene vermeerdering van het ijzer- 

 gehalte plaats gehad. De klei is over 't algemeen vrij zandig en daaraan be- 

 antwoordt het ijzergehalte. 



e. Phosphorzunr. 



Het phosphorzuurgehalte is onveranderd gebleven. Het bedraagt in IJklei, 

 Zuiderzeeklei, zooals in de alluviale klei in het algemeen, ± 0.16, in de ligtste 

 klei iets minder. De zure aarde I 4 bevat ongeveer evenveel : 0.14 pCt. 



f. Het silicaat. 



Wij kennen het silicaat der klei nog zoo weinig, dat men zeer voorzichtig 

 moet zijn om uit de analysen gevolgtrekkingen te maken omtrent de verande- 

 ringen, die in het onderwerpelij ke geval daarin hebben plaats gehad. De samen- 

 stelling van de oorspronkelijke slib, voorzoover die zich uit de verschillende 

 analysen liet afleiden, is boven uiteengezet (blz. 26 — 32). 



De onderzochte monsters spierklei, zelfs de darg I 6 , bezitten bijna dezelfde 

 samenstelling, wat hun silicaat (zand en klei) aangaat, als de nieuwe IJklei. 

 Zij zijn echter nog wat zwaarder. 



In het silicaat dezer zure spierklei is de verhouding van Al 3 3 tot Si 2 

 gevonden als 1 : 3.3. Deze verhouding stemt met de uitkomsten der slibbing 

 (zie de gevolgde methode in de bijlage) en van het mikroskopisch onderzoek. 

 Het silicaat bestaat voor bijna % uit klei, die bij de slibbing in water blijft 

 zweven (63 pCt.) en uit ruim 1 / 3 bezinkende klei en zeer fijn zand (37 pCt.). 

 Bij de afslibbing met water bleef bijna geen grover zand terug. 



Yolgens Schlösing's l ) analyse van eene zware kleisoort (van Neauphle Ie Cha- 

 teau) bezit de klei, die lang in het water blijft zweven, eene verhouding van Al 2 3 op 

 Si 2 = 1:2.6; en het fijnste zand dat uit het water bezinkt = 1 : 18.5. Daar de 

 samenstelling van het silicaat in die klei overigens met die van het silicaat der 

 spierklei overeenkomt, zoo blijkt er te meer uit, dat de laatste eene zware klei is. 



') Schlösing C. R. 78 pag. 1438 et 1276—79 pag. 376. 



