86 



DE SAMENSTELLING EN VOEMING VAN DE ZUKE GRONDEN 



zou in de onderste laag het kleinste bedrag aan het laatstgenoemde silicaat 

 gevonden worden. Die verweering zou niet alleen plaats gehad hebben in den 

 tijd dat de laag bovengrond was, maar aanhoudend ; dus ook in den tijd, die 

 verloopen is sedert zij door eene nieuwe laag bedekt werd. Hij neemt name- 

 lijk, en dit terecht, aan, dat de laag Maibolt II eenmaal met riet bedekt is 

 geweest, en later weder onder water bedolven, en met eene nieuwe laag zeeslib 

 (de Kuhlerde) bedekt is geworden. Toen deze laag zoover was opgeslibt dat 

 zij boven water was gekomen, is zij met riet begroeid geweest, en zoo is de 

 bovenste Maibolt ontstaan. Yirchow grondt zijne meening omtrent de toene- 

 ming van het gemakkelijker oplosbare silicaat op de veronderstelling, dat de 

 aarde der vier lagen, voor zoover het silicaat betreft, oorspronkelijk geheel de- 

 zelfde samenstelling zou hebben gehad, en die aarden dus vergelijkbaar zijn. 

 Is dit juist, dan kan voorzeker uit het verschil, dat zij thans aanbieden, afge- 

 leid worden, op welke wijze zij door den tijd veranderd zijn. 



Die gelijkheid van samenstelling komt mij echter twijfelachtig voor. Ik acht 

 het waarschijnlijk dat zij in gehalte aan kwartskorrels en onoplosbaar silicaat 

 ook oorspronkelijk hebben verschild, en dat daaraan grootendeels haar tegen- 

 woordig verschil in samenstelling moet toegeschreven worden 1 ). Aangezien 



') Virchow berekent uit zijne analysen de volgende samenstelling van het silicaat, na aftrek van or- 

 ganische stof en carbonaten (maar niet van chloruren, sulphaten, sulphuren, en eene zekere hoeveelheid 

 alkalische bases, die hij buiten het silicaat houdt; deze zijn te samen geteld onder a). 







I 



II 



III 



IV 







Dargmaibolt I 



Maibolt 



Kuhlerde 



Dargmaibolt II 







3.75 



5.14 



7.24 



18.85 





LTzeroxyde .... 



3.52 



1.80 



5.33 



5.93 



In zoutzuur 

 en in zwavel- 

 zuur oplosbaar 



f Klei (A1 2 Ü 3 . 2 SiOi) 

 ( K — Na — Glimmer . 



7.11 



4.92 



14.24 

 5.32 



13.90 

 9.00 



20.60 

 6.76 



In 



zwavelzuur 

 onoplosbaar 



/ K— Veldspath. . . 



8.40 



8.18 



6.60 



4.73 



J Na— Veldspath . . 



20.17 

 52.13 



11.71 

 53.61 



6.81 

 51.12 



4.66 

 38.47 





100.— 



100.— 



100.— 



100.— 



Deze wijze van berekening sluit vele onzekerheden in, al büjkt er duidelijk uit, dat de zwaarte der 

 klei toeneemt van I tot IV. 



