IN HET NEDERLANDSCH ALLÜVIUM. 95 



Wordt de pyriet in zijn geheel geoxydeerd *), dan ontstaat nevens ferrisiil- 

 phaat nog zwavelzuur: 



2 Fe S 2 + 15 O = Fe 2 3 . 3 S0 3 + S0 3 . 



Of deze oxydatie van de pyriet in verschillende phasen plaats heeft, en 

 welke deze zijn, is onbekend 2 ). 



Aangezien de hoeveelheid basisch ferrisulphaat — de gele uitslag — zooveel 

 grooter gevonden wordt dan die van het oplosbare normale ferrisulphaat, zoo 

 is het duidelijk dat het eerst ontstaande ferrisulphaat en zwavelzuur zich door 

 de aarde verspreiden en op hare bestanddeelen terugwerken. 



Werd nu al het vrije zwavelzuur, en de grootste helft van het zwavelzuur 

 uit het normale ferrisulphaat, gebonden aan alkalische bases, die uit humaat 

 en silicaat afkomstig zijn, dan zou al het basische ferrisulphaat, dat men na 

 de oxydatie der pyriet aantreft, afkomstig zijn van die pyriet. Maar dat is 

 zeker het geval niet. De hoeveelheid alkalische bases is niet verminderd, zooals 

 boven aangetoond is, en daarentegen is het ijzer van de aarde voor het grootste 

 gedeelte tot basisch ferrisulphaat geworden, bijvoorbeeld: 



') Men zou de vraag kunnen opwerpen of al het ijzersulphaat in den zuren bodem door de oxy- 

 datie van pyriet is ontstaan. 



Zouden bijvoorbeeld de bumuszuren uit de sulphaten der alkalische aarden van het water eenig 

 zwavelzuur kunnen vrijmaken, hetwelk dan aan ijzeroxyde (oxydule) in de aarde gebonden wordt, 

 omdat er een evenwicht mogelijk is tusschen eene zekere hoeveelhtid kalkhumaat, en eene zekere hoe- 

 veelheid ijzersulphaat ? Het is minder waarschijnlijk, maar a priori niet te ontkennen. Dat ijzeroxyd, 

 gebonden aan humuszuur tot eene in water oplosbare verbinding, zooals die in de aarde kan voor- 

 komen (zie hoofdstuk II blz. 59), zich met opgeloste gips zou omzetten tot onoplosbaar kalkhumaat 

 en oplosbaar ijzersulphaat, is niet waarschijnlijk. Moet men nog in 't midden laten, of er onmiddellijk 

 uit sulphaten (aangevoerd in het water dat de aarde drenkt) en het ijzeroxyd der aarde een weinig 

 ijzersulphaat kan ontstaan, zoo is het zeker dat in de onderwerpelij ke gronden de zwavel is opgehoopt 

 als pyriet en als zwavel, en dat door de oxydatie dier groote hoeveelheid pyriet zooveel ijzersulphaat 

 en zwavelzuur ontstaan zijn. 



2 ) Men zou zich kunnen voorstellen, dat de pyriet zich eerst oxydeert tot Fe S0 4 onder afscheiding 

 van zwavel, en vervolgens het Ee S0 4 tot normaal ferrisulphaat en tot basisch ferrisulphaat (den 

 gelen uitslag). Scheidt zich bij de oxydatie zwavel in amorphen toestand af, dan zou daaraan, althans 

 voor een deel, de aanwezigheid van in zwavelkoolstof onoplosbare zwavel kunnen toegeschreven worden. 

 Aangezien echter in de aarde sulphaten tot zwavel kunnen gereduceerd worden, en deze zoowel het 

 meest voorkomt in de laag waar de reductie de overhand heeft, — en aangezien deze zwavel ook door 

 de oxydatie uit de aarde weder verdwijnt, — zoo behoeft men die hypothese niet in te roepen. 



