MORPHOLOGISCHE BETEEKENIS VAN HET GEHOORBEENTJE BĲ DE REPTILIËN. 3 
uitvoerig te onderzoeken, bleek toch al zeer spoedig uit den innigen samenhang, 
die er tusschen de ontwikkeling van het gehoororgaan en van het gehoorbeentje 
bestaat, dat zonder nauwkeurige kennis van eerstgenoemde, eene verklaring der 
morphologische beteekenis van laatstgenoemde niet te geven zou zijn. Voor de 
ontwikkelingsgeschiedenis der hersenen en hersenzenuwen, vooral voor die van 
den Nervus facialis, verwijs ik naar hetgeen daarover in BRONN (23 p. 1948) 
reeds vroeger is medegedeeld, daarentegen zal ik de ontwikkelingsgeschiedenis 
van den Nervus acusticus hier eenigszins uitvoeriger bespreken. 
De ontwikkeling van het gehoorblaasje en zijne vervorming in het epiblastale 
labyrinth. De eerste aanleg van het gehoororgaan bij de reptiliën vertoont zich, 
evenals bij alle overige gewervelde dieren, in de gedaante eener instulping van 
de epidermis, welke den naam van gehoorblaasje of labyrinthblaasje draagt; die 
instulping bevindt zich aan de rugzijde van het embryo, in de streek der latere 
nahersenen of het verlengde merg en wordt voorafgegaan door eene daar ter 
plaatse optredende verdikking van de epidermis, welke overal elders in jonge 
ontwikkelingsstadiën slechts ééne enkele cellenlaag dik is. Nog voordat er van 
den aanleg van het gehoorblaasje iets valt waartenemen, heeft zich reeds de zooge- 
naamde zenuwkam — de „neural crest’’ der Engelsche embryologen — gevormd ; 
uit dien kam groeien later segmentale verlengsels, welke den aanleg van de 
dorsale wortels der ruggemergszenuwen en der segmentale kop- of hersenzenuwen 
vormen (Frigeminus, Acustico-facialis, Glossopharyngeus, Accessorio-vagus) ; zoo 
spoedig deze tot duidelijke ontwikkeling gekomen zijn, vormt zich de zenuwkam 
weder terug. 
Plaat I, fig. 1 stelt den aanleg van het gehoorblaasje voor bij een nog zeer jong 
embryo; fig. 2 is eene af beelding van genoemd blaasje uit een eenigszins ouder ont- 
wikkelingsstadium. Het gehoorblaasje heeft zich hier reeds bijna geheel van de op- 
perhuid afgesnoerd en staat nog slechts door eene kleine opening met de buitenwe- 
reld in vrije verbinding. De zenuwkam (z%) is nog aanwezig, het ganglion van den 
Nervus acustico-facialis is echter reeds duidelijk herkenbaar; de eerste kieuwzak 
(ke) reikt distaalwaarts reeds zoo ver, dat zijn wand met de epidermis vergroeid 
is. Zooals bekend is, breekt de eerste kieuwzak, van de amphibiën af, nooit naar 
buiten door en vormt bij alle in de lucht levende gewervelde dieren den aanleg van 
de EvsTACHIAAN'sche buis en van de trommelholte (24). Reeds bij Jonge embryonen, 
laat zich de eerste kieuwzak gemakkelijk opsporen, door zijne ligging tusschen het 
ganglion van den aangelegd wordenden Nervus trigeminus en dat van den Nervus 
acustico-facialis. Op de plek, waar de wand van den eersten kieuwzak met de 
epidermis vergroeit, hebben de cellen der laatstgenoemde eene hooge cylinder- 
vormige gedaante aangenomen. De Arteria carotis (car) is reeds duidelijk aan- 
* 
