MORPHOLOGISCHE BETEEKENIS VAN HET GEHOORBEENTJE BĲ DE REPTILIËN. 5 
halve het gehoorblaasje met de gehoorzenuw in innige verbinding. Het an- 
dere veel kleinere en naar voren gekeerde gedeelte vormt den oorsprong voor 
den Nervus facialis. Het laatstgenoemde stuk geeft zijwaarts een verlengsel 
af: den aanleg voor het Ganglion geniculi van den Facialis, ’t welk onmiddellijk 
na zijne ontwikkeling met de epidermis, boven den naar de rugzijde gekeerden 
achterwand van den eersten kieuwzak, in innige verbinding treedt en er mede 
vergroeit, op dezelfde wijze als Fromrirp (9) dit het eerst voor de zoogdieren 
heeft beschreven. Reeds in een vorig ontwikkelingsstadium hebben wij gezien, 
dat op die plek de cellen der epidermis eene hooge cylindervormige gedaante 
hebben aangenomen (zie hierover verder BRONN, (23) p. 1948). 
De wand van het gehoorblaasje is aan de basis het dikst en bestaat daar uit 
meerdere lagen cellen, terwijl hij naar den top dunner wordt en in den top 
zelven slechts uit ééne enkele cellenlaag bestaat. 
De eerstvolgende verandering die zich aan het gehoorblaasje laat waarnemen, 
bestaat nu hierin, dat het blaasje — en hand aan hand daarmede het ganglion 
van den Nervus acustico-facialis — meer naar de buikzijde van het embryo rukt. 
Het gehoorblaasje blijft echter door een steelvormig verlengsel aan de rugzijde 
van het embryo met de epidermis in onmiddellijke aanraking (zie pl. I, fig. 4). 
Het aldus gevormde verlengsel, de Recessus labyrinthi, vormt den aanleg van 
den lateren Recessus vestibuli (Ductus en Saceus endolymphaticus s. Aquaeduc- 
tus vestibuli). Uit het feit dat de sluitingsplek van het gehoorblaasje, al- 
vorens laatstgenoemde zich van de epidermis afsnoert, zich geheel naar de rugzijde 
van het embryo verschuift en later epidermis en gehoorblaasje daar ter plaatse 
nog in onmiddellijke aanraking blijven, ook dan wanneer het laatstgenoemde zich 
geheel gesloten heeft, blijkt met vrij groote zekerheid, dat de Duetus endolym- 
phatieus het overblijfsel vormt van een gang, waardoor oorspronkelijk het gehoor- 
orgaan met de epidermis verbonden was: eene opvatting, die vooral ook gesteund 
wordt door hetgeen men bij de kraakbeenige visschen aantreft, waar epidermis 
en inwendig gehoororgaan blijvend met elkander door eene lange buis in ver- 
binding staan. In zonderlinge tegenstelling met alle overige gewervelde dieren, 
zouden zich volgens C. VAN NooRDEN (Die Entwickl. des Labyrinths bei Kno- 
chenfischen, in: Archiv für Anatomie und Phyysiologie. Anat. Abth. p. 235, 1883), 
in dit opzicht de beenige visschen verhouden, waar de Ductus endolymphaticus 
het allerlaatst zou aangelegd worden, wanneer alle overige deelen van het vliezige 
labyrinth reeds tot ontwikkeling zijn gekomen. 
Zoodra bij de reptiliën de Ductus endolymphaticus is aangelegd, verdeelt zich 
het labyrinthblaasje bij de hagedissen, door eene slechts weinig zichtbare in- 
snoering, in eene bovenste en in eene onderste afdeeling. Uit de Pars superior 
