6 OVER DE ONTWIKKELINGSGESCHIEDENIS VAN HET GEHOORORGAAN EN DE 
ontwikkelen zich de boogkanalen met hunne ampullen; wat er dan van dit ge- 
deelte van het gehoorblaasje nog overblijft, wanneer genoemde kanalen zich 
gevormd kebben, bestempelt men met den naam van „Utriculus”. Uit de Pars 
inferior ontstaat de Sacculus, welke reeds vroegtijdig een blinddarmvormig ver- 
lengsel afgeeft: den aanleg der Cochlea. Utriculus en Sacculus blijven met 
elkander door een nauwen gang, den Ductus utriculo-saccularis, verbonden, even- 
als de Sacculus en de Cochlea met elkander door een nauw kanaal: den Ductus 
sacculo-cochlearis — den Canalis reuniens van HENsSEN — in verbinding blij- 
ven; in den Sacculus mondt de Ductus endolymphaticus uit. Kenmerkend voor 
de reptiliën is de aanzienlijke grootte van den Sacculus. 
De boogkanalen met hunne ampullen schijnen ontogenetisch in dezelfde tijd- 
volgorde aangelegd te worden als zij phylogenetisch ontstaan zijn. Het eerst name- 
lijk ontwikkelen zich de Canalis sagittalis s. anterior en de Canalis frontalis s. 
posterior ; eerst later wordt de Canalis horizontalis s. externus aangelegd. Aan- 
vankelijk vormen deze kanalen groote, wijde uitstulpingen der Pars superior van 
het labyrinth (PI. I, fig. 5), waarvan de eene met hare bolle zijde naar boven, de 
tweede met de gelijknamige zijde naar achteren, de derde naar buiten is gekeerd. 
Later groeien de naar elkander gekeerde wanden dier uitstulpingen over het 
grootste gedeelte harer lengte naar elkander toe — zooals Pl. IL, fig. 5: eene 
dwarse doorsnede door den aanleg van den Canalis sagittalis, moge verduidelij- 
ken; vergroeien vervolgens in hare naar de Pars superior gekeerde gedeelten 
met elkander — zie pl. II, fig. 6: eene dwarse doorsnede door den aanleg van 
den Canalis horizontalis — en verliezen zoodoende hare vrije verbinding met 
deze, uitgezonderd aan hare uiteinden, waar zij met de Pars superior in onmid- 
dellijken samenhang blijven en zich daar trechter- of blaasvormig verwijden. 
Al zeer spoedig worden nu de met elkander vergroeide wanden dier kanalen, 
waardoor zij aanvankelijk nog met de Pars superior in verbinding blijven, ge- 
resorbeerd en hand aan hand hiermede verkrijgen de laatstgenoemde hun be- 
paalden vorm. Wij hebben reeds gezien, dat het overblijvend gedeelte van de 
Pars superior, nadat het aan de boogkanalen hun oorsprong heeft gegeven „Utri- 
eulus”” genoemd wordt. Aan den Utrieulus zou men derhalve zes inmondingen : 
twee voor elk boogkanaal, moeten aantreffen; maar dit is, zooals men weet, niet 
het geval, aangezien het vooreinde van den Canalis frontalis en het achtereinde 
van den Canalis sagittalis tot een gemeenschappelijken gang: de Commissuur 
der booggangen of den Sinus utriculi superior, zich vereenigen en door dezen 
gemeenschappelijk in den Utriculus uitmonden. Het vooreinde van den Canalis 
sagittalis en van den Canalis horizontalis monden elk voor zich, door middel 
van eene blaasvormige verwijding of Ampulla: de Ampulla canalis sagittalis s. 
