22 OVER DE ONTWIKKELINGSGESCHIEDENIS VAN HET GEHOORORGAAN EN DE 
Ten slotte nog een enkel woord over de ontwikkeling van de trommelholte en 
van de Tuba Eustachiü, ofschoon men bij de hagedissen eigenlijk niet van een 
Tuba spreken kan, daar het geheele Cavum tympani — zooals ook WIEDERS- 
HEIM (53) aangeeft — eigenlijk niets anders dan eene wijde zakvormige voort- 
zetting van de keelholte vormt. De trommelholte en de Tuba Eustachii, om 
met dien naam de verbinding der trommelholte met de keelholte te blijven be- 
stempelen, ontwikkelt zich, zooals bekend is, uit den eersten kieuwzak, die 
bij amphibiën, reptiliën, vogels en zoogdieren nooit naar buiten doorbreekt [zie 
KörrikKER (28) en Schrijver dezer (24)] en homoloog is aan de spuitgatkieuw 
bij de kraakbeenige visschen. 
Genoemde kieuwzak blijft zeer lang in zijn embryonalen toestand voortbestaan, 
als eene nauwe spleetvormige ruimte, wier wanden bijna onmiddellijk tegen el- 
kander aanliggen (zie pl. III, fig. 3). Van daar dan ook, dat de Stapes aanvan- 
kelijk geheel buiten de trommelholte gelegen is, want hij ligt achter den (eersten) 
kieuwzak en wordt van alle zijden door nog indifferente, ster- en spoelvormige 
mesoblastcellen omgeven. Eerst later, wanneer de Stapes zich van den tong- 
beenbooeg heeft afgesnoerd, begint de kieuwzak zich te verwijden en breidt zich 
ook aan den achterwand van den Stapes uit, onder resorptie van het mesoblastale 
weefsel, ’t welk het gehoorbeentje van alle zijden omgeeft, zooals uit horizontale 
doorsneden het duidelijkst blijkt (zie pl. III, fig. 4). Bij oudere embryonen vormt 
de trommelholte reeds een wijden zak, die aan den voor- en achterwand van den 
Stapes rugwaarts een blinddarmvormig verlengsel afgeeft. Beide verlengsels ver- 
eenigen zich later boven den Stapes met elkander en zoo komt dus de Stapes 
binnen de trommelholte te liggen; tevens wordt het duidelijk, hoe hij op die 
wijze aan zijne geheele vrije oppervlakte met een slijmvlies, de onmiddellijke 
voortzetting van het slijmvlies der keelholte, bekleed wordt. 
Het trommelvlies is natuurlijk niets anders dan de zeer verdunde huid, die 
later daar ter plaatse eene eigenaardige structuur aanneemt. 
