DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 3 
togamen-groepen toetekennen, niet bloot uit enkele uitwendige kenmerken maar 
bovenal ook uit hare ontwikkelingsgeschiedenis trachten afteleiden. Beproeft men 
dit voor de Gleicheniaceeën te doen, dan ontbreekt het tot dusverre aan alle 
gegevens, bepaaldelijk wat de eerste ontwikkeling, de kieming der sporen en de 
ontwikkeling der protha!liën en geslachtsorganen aangaat. De systematische be- 
schrijving, bij deze familie zelfs meerendeels naar Herbarium exemplaren opge- 
maakt (zie SmrrH, Historia Filieum 1875, pag. 72), gaat niet verder dan de 
beschouwing der sporangia. Op den bouw der sporen (als niet meer met de loupe 
waarneembaar) wordt geen acht geslagen. Alleen Merrenrus vermeldt ze bij 
zijne karakteristiek der Gleicheniaceae (Hilices horti bot. Lips. 1856 pag. 112) 
met deze woorden: „Sporae oblongae, stria singula notatae. Die Sporen sind 
länglich und mit einer Längsleiste versehen, z. B. Gleichenia glauca, ferruginea, 
pubescens, u. s. w.’’ In anatomische en physiologische geschriften zijn de opgaven 
aangaande de Gleicheniaceae evenzoo zeer weinige. Slechts Huco von Mour 
vermeldt in zijne voortreffelijke, reeds in 1833 uitgegeven en in 1845 (in de 
Vermischte Schriften betan. Inhalts, pag. 70) onveranderd herdrukte verhande- 
ling over den bouw der sporen, dat Mertensia gigantea en Gleichenia micro- 
phylla (die toen tot de Osmundaceeën gerekend werden te behooren) pyramidale 
sporen hebben, van den vorm eener driekantige aan de basis afgeronde pyramide, 
terwijl Mertensia pubescens ovale, met eene lengtekant voorziene sporen bezit. 
Dit verschil in vorm der sporen, door von Morr reeds zeer rationeel van hare 
verschillende ligging in de moedercellen afgeleid, is in lateren tijd door Russow 
(Vergleich. Untersuchungen u.s.w., 1871 pag. 89) meer opzettelijk bestudeerd 
bij de verschillende familiën der Varens. De kogeltetraedrische sporen, welke 
hij radiaire genoemd heeft, komen in alle Varengroepen voor; bij de afdeelingen 
der Polypodiaceeën, Schizaeaceeën, Gleicheniaceeën en Marattiaceeën, waar ge- 
lijktijdig bilaterale sporen (d. z. de ovale van von Morr en anderen) worden 
gevonden, zijn deze laatste, volgens hem, veel overvloediger. Voeg bij deze 
korte opgaven aangaande de sporen, de vermelding van den merkwaardigen 
groei der bladen van Gleichenia en Mertensia-soorten door ALEX. BRAUN (Ver- 
Jüngung der Natur, pag. 123), — welke in hunne ontwikkeling tijdelijk blijven 
staan, zoodat de top, schijnbaar een knop in de gaffelvormige verdeeling vor- 
mende, òf steeds onontwikkeld blijft, òf in een volgend jaargetijde op dezelfde 
wijze weder onvolkomen uitgroeit. — en men heeft genoegzaam alles wat, be- 
halve het zuiver systematische, van de familie der Gleicheniaceeën bekend is. 
Het mag inderdaad bevreemdend heeten, dat deze familie niet nader onder- 
zocht is geworden, wanneer men ziet, hoe tegenwoordig de aandacht vooral op 
de ontwikkelingsgeschiedenis der hoogere Cryptogamen gevestigd is, zoodat bijna 
% 
