10 DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 
den anderen kant met drie nagenoeg platte vlakken begrensd, zoodat zij onge- 
veer de gedaante hebben van eene driehoekige pyramide, geplaatst op een bol- 
vormig segment. Zij worden daarom ook wel rond-tetraëdrisch genoemd en hun 
vorm wordt, gelijk KNy (Die Entwickelung der Parkeriaceen pag. 7) en anderen 
reeds hebben aangegeven, verklaard uit hun ontstaan bij vierdeeling uit de 
moedercellen in het sporangium. leder der drie vlakken hetwelk tegen een 
dergelijk vlak der zusterspoor aanligt, is weinig, het uitwendige vlak daaren- 
tegen sterk kogelvormig gewelfd. (Zie fig. 1 en ook de figg. 1 en 2 van mijn boven 
bl. 1 aangehaald opstel in Versl. en Med. d. Kon. Akad. 2e Reeks. Dl. XIV). 
De drie genoemde vlakken komen, wanneer de spoor op de bolvormige zijde 
ligt, duidelijk uit door drie, tamelijk dikke lijsten, welke aan den top der py- 
ramide samenkomen, en welke de plaatsen vormen, alwaar de spoor bij kieming 
zich openen zal. (figg. 1 en 2). Deze lijsten loopen van den top tot aan den 
aequator der spoor. 
De wand der spoor is ongekleurd en doorschijnend, en vertoont uitwendig 
geene wratjes of netvormige verdikkingen, gelijk zoovele andere Varensporen. 
Daarentegen zijn de sporen uitwendig voorzien van drie tamelijk breede en 
dikke banden of balken, welke ongeveer ter hoogte van den aequator der spoor 
zich bevinden tusschen de bases der lijsten, zonder deze laatste te raken. Zij 
vormen daardoor om deze lijsten een aan de hoekpunten niet gesloten driehoek, 
wanneer de spoor op de gewelfde buitenzijde ligt. Het was aanvankelijk niet 
gemakkelijk ten opzichte van die balken in het reine te komen, daar de onge- 
kiemde sporen zich in den regel zoodanig plaatsen, dat òf de drie lijsten naar 
boven gekeerd zijn (eenigszins scheef, de spoor rustende op de bolle zijde en 
een der balken) òf wel de bolle zijde naar den waarnemer gericht is, wanneer 
de spoor op ééne der vlakke zijden rust. In het eerste geval zijn de balken 
slechts onduidelijk zichtbaar, in het tweede worden zij bedekt door den ondoor- 
schijnenden inhoud der spoor. Eerst bij de gekiemde sporen, die prothallia van 
twee à drie cellen gevormd hadden, kwamen de balken in verschillenden stand dui- 
delijk uit, omdat nu de ligging der spoor door den vorm van het prothallium 
bepaald werd, en bovendien in vele gevallen tevens de wand der spoor vrij van 
den inhoud kon waargenomen worden. (Zie figg. 4, 6, 8, 9, 10, 18, 19, 27, 28, 35). 
De balken vertoonen zich nu, van boven op gezien, sterk lichtbrekend; in het 
midden dikker dan aan de randen, somwijlen zwak dwars gestreept en aan de 
beide uiteinden dunner en met den buitenwand der spoor ineen vloeiende. 
Wat de bilaterale sporen aangaat, welke ik tot nu toe alleen bij Gleichenia 
flabellata heb aangetroffen (in het voorloopig bericht, door mij gegeven in het 
Proces-Verbaal van de vergad. der Kon. Acad. v. Wet. van 27 Januari 1877) 
