DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 11 
staat abusievelijk dat ook Gl. dicarpa bilaterale sporen heeft. Bij nader onder- 
zoek der sporen dezer plant van verschillende plaatsen af komstig, is mij gebleken 
dat zij alle radiair zijn), deze hebben gewoonlijk den vorm van boontjes, en 
bezitten slechts ééne lijst, die steeds aan de uitgeholde lange zijde is gelegen. 
Ook hier is de wand ongekleurd, doorschijnend en zonder wratjes of netvormige 
verhevenheden, maar ter wederzijde van de lijst, evenwijdig aan deze en zeer 
dicht daarbij, bevindt zich één balk, die niet de volle lengte heeft der lijst, en 
gewoonlijk minder dik en breed is dan de balken der radiaire sporen, en dien- 
tengevolge nog minder gemakkelijk dan de bovengenoemde wordt waargenomen 
bij de ongekiemde, met gelen, ondoorzichtigen inhoud gevulde sporen (Zie figg. 14 en 
15 in Versl. en med. d. Kon. Akad. Dl. XIV). Ook hier echter worden de twee 
balken zeer duidelijk op de geopende kleppen, zoodra bij kieming zich een pro- 
thallium van een paar cellen heeft gevormd, en daardoor «le spoorwand in an- 
deren stand ligt. (ibid. figg. 16 en 17). Evenzoo zijn de balken goed zichtbaar 
bij de kleurlooze, onrijpe of doode sporen zonder ondoorschijnenden inhoud. 
Wanneer men doorsneden der sporen maakt, (hetgeen gemakkelijk geschiedt 
door de nog gesloten sporangia of wel de sporen zelve intesluiten in eene met 
een weinig suiker bedeelde gomlaag, welke op de oppervlakte van een kurk ge- 
bracht is, en het geheel eenige dagen te laten droogen, waarna de massa juist 
genoegzaam verhard is, om daarvan dunne doorsneden te maken) dan laten zich 
in den wand verschillende lagen onderscheiden, zoowel bij de bilaterale als bij 
de radiaire sporen, niettegenstaande bij eerstgenoemde de dikte van de wand in 
het algemeen geringer is. De buitenste laag, die TSCHISTIAKOFF (Ann. d. sc. 
nat. 1874. 5e Sér. Tom XIX. p. 227) perisporium zou noemen, is betrekkelijk 
dun. In deze laat zich geene laagswijze structuur herkennen. Daaronder ligt het 
zoogenaamde ezosporium, meestal dikker, vooral waar zich de balken bevinden, en 
gewoonlijk uit twee, soms uit drie onderscheidene lagen bestaande. Het meest inwen- 
dige gedeelte van den wand, het endosporium, is in den regel tamelijk dun (figg. 11 
en 12). Deze verschillende wandlagen, die door andere schrijvers alleen in Exine 
en Intine onderscheiden worden, (b. v. door KNy bij Osmunda in PRINGSHEIM’s 
Jahrb f. w. B. VIII pag. 2, en bij Ceratopteris in zijne Entw. d. Parke- 
riaceen, pag. 8; door FrscHeRr v. WALDHEIM in PRINGSHEIM’s Jahrb. IV p. 372) 
hebben alle eene groote mate van resistentie. Cellulose-reactie kon daarin op 
geenerlei wijze te voorschijn geroepen worden. Met sterke kali-oplossing worden 
exosporium en endosporium geel gekleurd, het episporium verandert weinig van 
kleur; opzwelling heeft daarbij niet plaats. Jodium kleurt alleen de beide eerst- 
genoemde geelbruin, de balken blijven nagenoeg ongekleurd. ScHULTZE's reagens 
met of zonder voorafgaande behandeling met kali of met salpeterzuur, geeft alleen 
kk 
