DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 13 
pag. 8) om die reden noch voor proteinelichamen, noch voor amylum ; andere 
schrijvers over de sporen der Varens (met uitzondering van Fischer von WALD- 
HEIM in PRINGSHEIM's Jahrb. f. wiss. Bot. IV, pag. 373) glijden over dit on- 
derwerp heen, en zeggen nagenoeg niets over den scheikundigen inhoud der spoor. 
En toch is dit onderwerp zeer belangrijk, en verdiende wel eene nadere studie, 
vooral met het oog op de aanzienlijke veranderingen, welke die inhoud bij de 
kieming ondergaat. Indien het mogelijk ware, die kieming op het voorwerpglas 
van het mikroskoop of in de vochtige kamer te doen plaats hebben zonder woe- 
kering van schimmeldraden, zoude men misschien door den langzamen voortgang 
van het proces hier de gunstige gelegenheid hebben, om stap voor stap de om- 
zetting van den inhoud en de vorming van chlorophyll, cellulose en amylum te 
volgen, althans bij die sporen, waar, zooals bij Gleichenia, geene wratten, stekels 
of lijstvormige verdikkingen van de exine of het exosporium dien inhoud ondoor- 
schijnend maken. Om tot de glanzige, sterk lichtbrekende massa in de sporen 
van Gleichenia terug te keeren, deze bestaat wel degelijk grootendeels uit pro- 
teine-stoffen, zooals blijkt bij behandeling der gekneusde sporen met MrLLON’s 
reagens, waarbij niet alleen de groote celkern, maar ook een aantal klompjes 
zich steenrood kleuren (zie Versl. en med. d. Kon. Akad. Dl. XIV, fig. 8). 
Er zijn daarnevens echter ook andere sterk hichtbrekende klompjes, die wel iets 
op kristalloïden gelijken, maar met MirLrLoN’s reagens niet gekleurd worden, en 
waarvan ik de chemische natuur niet heb kunnen ontdekken. Amylum, dat, 
zoo als aanstonds blijken zal, spoedig na de kieming optreedt, heb ik in de on- 
gekiemde spoor nimmer gevonden. 
De grootte der radiaire sporen verschilt weinig bij de verschillende species 
van Gleichenia, die ik onderzocht heb. Die van Gl. rupestris zijn de grootste 
en bezitten ook de dikste wanden, maar bij de overigen is het verschil in 
grootte luttel, zooals zij ook in het geheel bijna niet van elkander te onder- 
scheiden zijn. Wanneer men aan het verschillend voorkomen der sporen ten 
opzichte der systematische onderscheiding waarde wilde toekennen, dat zoude 
men de meeste der zoogenaamde Gleichenia-soorten tot ééne species, of hoogstens 
tot variëteiten van deze moeten terugbrengen. Uit een aantaal metingen is mij 
namelijk gebleken, dat, wanneer de sporen met de spherische zijde naar boven 
gekeerd liggen, in twee loodrecht op elkander genomen richtingen a en ò (fig. 3) 
de grootte is als volgt: 
Gleichenia rupestris . . . . a=0.053 mm. 5 == 0.042 mm. 
E hecistophylla. . . a=0.042 „ 5=0.031l , 
E mierophylla: …. . …. a=0.047 „ 5=0.040 „ 
