DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 15 
door mij gegeven figuren 2, 3, 14 en 15 van mijn opstel: „over de eerste kie- 
mingsverschijnselen der sporen van Cryptogamen” in Verslagen en mededeelingen 
der Kon. Akad. v. Wet. Afd. Natuurkunde. 2 Reeks. Dl. XIV, ook te vinden 
in Archives neerl. d. sc. exactes et naturelles Tom. XIV. Pl. VIJL. De groote 
vetbollen, waarmede de ongekiemde spoor opgevuld is, schijnen zich in een aan- 
tal kleinere te verdeelen, zoodat het voorkomen van den inhoud minder homo- 
geen, meer fijnkorrelig wordt. Wanneer op dit stadium de spoor door zachte 
drukking geopend wordt, ziet men eene menigte kleine ongekleurde kogeltjes in 
het omringende vocht zich verspreiden, waartusschen een grooter of kleiner aan- 
tal uiterst kleine groene, meestal bolvormige lichaampjes zich bevinden. Er 
heeft zich dus reeds chlorophyll gevormd, waarvan in de ongekiemde spoor 
niets te bespeuren was. Merkwaardig is daarbij, dat dit chlorophyll bij aan- 
wezigheid van eene zeer geringe hoeveelheid licht ontstaan kan, want de ge- 
noemde veranderingen hebben, zoo als aanstonds nog nader blijken zal, reeds 
plaats, wanneer de rijpe sporen onder bovengenoemde omstandigheden zich nog 
in het ongeopende sporangium bevinden. Deze spoedige vorming van chloro- 
phyll is vroeger evenzoo bij kieming der sporen van Osmunda regalis en van 
Ceratopteris thalietroides door KNy (PRINGSHEIM’s Juhrb. f. w. Bot. VIIL. p.3 
en Parkeriaceen pag. 9) gevonden. 
Terwijl aldus de kleur van den inhoud der spoor gewijzigd wordt tengevolge 
van chemische omzettingen in den protoplasmatischen inhoud, ziet men tevens 
de celkern eene belangrijke verandering ondergaan. De scherpe begrenzing van 
het eironde lichaam gaat verloren en vaak verdwijnt allengs de kern schijnbaar 
geheel, wellicht ten gevolge van den meer en meer ondoorschijnenden inhoud 
der cel. Waar de kern zich in hare veranderingen eenigen tijd liet vervolgen, 
werd zij veelhoekig met draadvormige uitloopers of pseudopodiën en met onder- 
scheiden kleine korreltjes in het midden (zie mijn bovengenoemd opstel fig. 7). 
Een enkele maal werden ook in de veranderde kern twee kernlichaampjes en 
later bij deze sporen, na contractie van den inhoud, twee kernen, ieder kleiner 
dan de oorspronkelijke, gezien. Er heeft ook, zooals wij later zien zullen, dik- 
wijls reeds celdeeling plaats in de spoor, vóórdat zij opengaat. 
Meer en meer wordt nu de inhoud groenachtig en fijnkorrelig ; de vetbolletjes 
verminderen in hoeveelheid. Worden de in dit stadium verkeerende sporen met 
chloorzinkjod behandeld, zoo vindt men daarin een aantal uiterst kleine zet- 
meelkorreltjes, als blauwzwarte puntjes, die vooral nabij den omtrek der spoor 
gelegen zijn (mijn opstel fig. 6). Het vermoeden ligt voor de hand, dat dit zet- 
meel uit omzetting der vetbolletjes ontstaan is, voor zooverre men hier niet alreeds 
aan assimilatie door middel van chlorophyll in de nog ongeopende spoor denken wil, 
