DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 19, 
gaarne toe, maar, zoo als ik reeds in mijn vroeger opstel heb gezegd, daardoor 
kunnen mijne waarnemingen aan gunstige voorwerpen niet krachteloos gemaakt 
worden. LeIrGeB tracht nu wel, door uitvoerige beschrijving van de kieming 
der sporen van sommige Hepaticae, aan te toonen dat bij die kieming geen 
nieuwe wand gevormd wordt, maar daarbij stuit hij bij Corsinia (ll. p. 100) 
toch op een verschijnsel, dat zoo geheel past op mijne voorstelling, dat hij zelf 
niet nalaten kan te zeggen dat, zoo men die binnenste lamel der intine als 
een eigen bij de kieming ontstaan membraan wil opvatten, men hier werkelijk 
een geval heeft, dat met mijne voorstelling overeenkomt. Hij wil aan dit ge- 
val — misschien wel, omdat hij, hoewel geheel ter goeder trouw, zijn opgevat 
denkbeeld niet kan laten varen — eene andere duiding geven, op grond dat 
hij dit binnenste cellulose-membraan een enkele maal, doch soms ook niet, bij 
nog niet gekiemde sporen heeft aangetroffen. Ik meen integendeel hierin juist 
eene bevestiging mijner voorstelling te mogen zien. 
Behalve de bewijzen aan mijn onderzoek der Gleichenia-sporen ontleend en 
de duiding der waarnemingen en opmerkingen door verschillende kruidkundigen 
over andere Cryptogamen-sporen gemaakt, welke in mijn meergenoemd opstel 
vermeld zijn en hier niet behoeven herhaald te worden, wil ik aangaande dit 
onderwerp nog het volgende doen opmerken. 
Door de vorming van sporen wordt een klein deel der plant geïndividuali- 
seerd en bestemd om, onder daartoe gunstige omstandigheden, in korter of 
langer tijd de plant te vermenigvuldigen. Het levende protoplasma (of de jonge 
cel, zoo men wil) wordt daartoe omhuld door een beschuttend membraan, dat 
aanvankelijk uit cellulose opgebouwd, maar weldra geheel of gedeeltelijk gecuticu- 
lariseerd is, de zoogenoemde exine, welke in vele gevallen nog dcor een dikwijls 
donker gekleurd perinium omgeven wordt. Binnen deze tegen nadeelige invloeden 
beschuttende omhulling, concentreert zich nu het leven der spoor. Dat leven is 
eenigen tijd, langer of korter bij onderscheiden species, latent, dat wil zeggen, 
wij zien eenigen tijd lang geene uitwendige veranderingen aan de rijpe spoor, 
maar toch staan de levensverrichtingen niet geheel stil. Het is tegenwoordig 
wel bekend, dat bĳ de planten in het algemeen, zoo hoogere als lagere, ook 
in den winter geen absolute rust bestaat. Al is die verandering betrekkelijk ge- 
ring, vergeleken met de krachtige ontwikkeling bij toenemende voorjaarswarmte, 
zoo gering zelfs, dat zij vaak aan onze waarneming ontsnapt, het kan niet meer 
ontkend worden, dat in zaden, knoppen en bollen ook gedurende de zooge- 
noemde rustperiode scheikundige levensprocessen plaats hebben, waardoor zij in 
het voorjaar anders zijn geworden dan zij in het najaar waren. Zoo is het ook 
met de sporen der Cryptogamen, maar men kan in den regel die veranderingen, 
* 
