22 DE GFSLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 
ONTWIKKELING VAN HET PROTHALLIUM. 
Wanneer de eerste chlorophyllhoudende cel en het eerste wortelhaar uit de 
spoor voor den dag gekomen zijn, ontwikkelt zich het jonge prothallium aan- 
vankelijk vrij snel, hoewel onder verschillende omstandigheden tamelijk verschil- 
lend. Regel is het, dat de chlorophyll-bevattende cel sneller uitgroeit dan het 
wortelhaar en, door eenige achtereenvolgende deelingen loodrecht op de richting 
van den groei, een draad vormt van 4 à 5, soms van 10 à 12 cellen, waarna 
in de uiterste, laatstgevormde cel deelingen in verschillende richtingen ontstaan, 
welke allengs tot een knotsvormig of vlak prothallium of tot vertakking aan- 
leiding geven. Daarbij ziet men, dat het eerste wortelhaar gewoonlijk slechts 
een beperkten groei heeft, en weldra in lengte overtroffen wordt door een tweede 
en door volgende wortelharen, welke uit de tweede of derde en uit hooger ge- 
plaatste cellen van het prothallium ontspringen, door uitpuiling dezer cellen. 
Deze uitpuiling groeit, na door een tusschenwand van de prothalliumecel geschei- 
den te zijn, al ras uit tot eene bruin gekleurde buis, die 10 à 20 malen langer 
is dan breed. Zoodanige normale, jonge prothallia vindt men afgebeeld b. v. 
voor Gleichenia flabellata. in fig. 15 en 16, 
4 8 rupestris … -… 10, 
le hecistophylla. „ 26—30. 
Intusschen ontbreekt het, ook zelfs bij deze grootendeels normale prothallia, 
niet aan kleine afwijkingen. Van de beide genoemde voorbeelden van G. flabel- 
lata heeft het eene (fig. 15) reeds een draad van vijf cellen en een knotsvormig 
uiteinde van vier cellen, en toch nog slechts één betrekkelijk kort wortelhaar ; 
het andere. daarentegen (fig. 16) dat nog geheel draadvormig is, heeft behalve 
het primaire rhizoid, uit de derde cel van het prothallium een ontwikkeld wor- 
telhaar en uit de vierde cel een jong dito gevormd. 
Evenzoo vindt men bij Gleichenia rupestris, in fig. 10, bij een prothallium 
van vier cellen het wortelhaar op de tweede cel ingeplant, terwijl daarentegen 
ook vele voorbeelden te geven zijn van een draadvormig prothallium van vijf cel- 
len met één wortelhaar, terstond bij de eerste deeling ontstaan. De figuren 18, 
19 en 20 doen ons eenige weinig oudere voorkiemen zien, waarin, na vorming van 
een draad van 4 à 5 cellen, de deelingen reeds in andere richtingen plaats heb- 
ben, en die hier als voorbeelden kunnen dienen van hooger ontspringende rhizoiden, 
welke het eerste wortelhaar in lengte overtreffen. In fig. 19 ontstaan twee wor- 
telharen, ongeveer van gelijke lengte, onmiddellijk uit den spoorinhoud. Ook 
