28 DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN, 
vlakte toegespitste cel, die, aan den top van het orgaan gelegen, door herhaalde vor- 
ming van segmenten en van eene nieuwe topeel, als de moedercel mag beschouwd 
worden van het geheele weefsel. De celdeeling gaat hier en in den omtrek van den 
top, zoowel als aan den rand van het prothallium, voort door successieve vorming 
van antikline en perikline wanden, maar de topcel onderscheidt zich niet meer 
door den vorm van de overige cellen, die met haar het meristeem van het 
prothallium uitmaken, zooals PraNrL het noemt. Alleen teekent zij zich meer 
of minder duidelijk door hare geringere grootte, aangezien, zoo als SacHs 
(1. p. 92) heeft aangetoond, in het vegetatiepunt de groei relatief het ge- 
ringste is. Men ziet dan ook bij de hartvormige prothalliën van Gleichenia 
zeer in het oog vallend de aan den rand gelegene en onmiddellijk daaraan 
grenzende cellen, van den top (de inbuiging) uitgaande, ter wederzijde allengs 
grooter worden, en hetzelfde is het geval wanneer men, van den top uit- 
gaande, evenzoo in de richting van de as eenige cellenreeksen ten opzichte 
harer grootte onderzoekt (zie fig. 44). Bovendien vindt men op en ter weder- 
zijden van die as een aantal deelingen evenwijdig met de vlakte van het 
prothallium. Hierdoor ontstaat een soort van kussen (Polster) van ettelijke 
cellenlagen dikte, dat links en rechts allengs uitloopt in de twee vliezige, 
slechts ééne cellenlaag dikke vleugels of lobben (fig. 44). Bij oudere prothal- 
liën kan dit kussen, dat aan zijne grens slechts twee cellenlagen dik is, in 
het midden eene dikte van 8 cellenlagen verkrijgen, die zich over eene op- 
pervlakte van 20 en meer cellen in doorsnede uitstrekt (zie de doorsnede daar- 
van fig. 84). Op dit kussen vormen zich, behalve de geslachtsorganen (waar- 
over later), een groot aantal lange, meest eencellige, bruin gekleurde wortelharen 
of rhizoiden, die stijf uitstaan, en met de vlakte gemiddeld een hoek van 45° 
maken. Deze rhizoiden, die als papillen uit de oppervlakkige cellen ontspringen 
en vaak later door een dwarswand van deze gescheiden worden, zijn bij Gleichenia 
talrijker dan bij de meeste andere Varens, en bevinden zich tot vlak bij de 
archegoniën. Zij zijn vooral duidelijk, wanneer bij schuine verlichting der cul- 
turen de prothalliën zich loodrecht op de invallende lichtstralen plaatsen en door 
deze rhizoiden, die negatief heliotropisch zijn, als zoovele schuinsche zuilen ge- 
dragen worden. 
Wanneer de prothalliën zich in dit stadium bevinden, dan bespeurt men bij 
verderen groet gewoonlijk herhaalde insnoeringen, doordien op ieder der beide 
lobben of vleugels zich een- of meermalen een nieuw vegetatiepunt vormt, waar 
de groei langzamer plaats heeft dan ter wederzijden, terwijl tevens in meer of 
minder mate de vlakte geplooid of gegolfd wordt. Kunnen de prothailia zich 
vrij ontwikkelen, dan ziet men bovendien, vooral bij grootere individu’s, zeer 
Aen 
