34 DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 
opneming van water door den antheridiumwand bijzonder snel plaats had, ont- 
stond als een voortdurende stroom van spermatozoïden, die echter ook in dit 
geval volkomen van elkander gescheiden bleven. 
De uitgetreden spermatozoïden deden zich voor als kleine celletjes, waarin 
een aantal donkere puntjes, en zij waren aanvankelijk eenigszins polyedrisch 
(ten gevolge van de beperkte ruimte, welke zij in het antheridium gehad hadden), 
maar werden weldra door opneming van water spherisch (zie fig. 70 a en b). 
Na weinige minuten kwam er duidelijk eene verandering in den inhoud en 
vertoonde zich het spermatozoïd spiraalvormig opgerold liggende in een 
dun doorschijnend blaasje (fig. 70e, d), terwijl nu en dan eene ronddraaiende 
beweging in het inwendige van het nog stil liggende orgaantje werd waarge- 
nomen. Eindelijk, zag men het spermatozoïd !/, à !/, uur na het verlaten van 
het antheridium eerst langzaam, allengs sneller zich rondbewegen en tevens 
van plaats veranderen in het omringende vocht. In die beweging deelde ook 
het omhullende blaasje, dat meer en meer werd uitgezet (fig. 70e), totdat ten 
laatste het spermatozoïd van dit blaasje bevrijd, zich voordeed als een klein 
conisch orgaantje met een aantal betrekkelijk lange ciliën voorzien (fg. 70 f—i), 
welke het geheel in eene zeer snelle, ronddraaiende en voortgaande beweging 
brachten. Enkele spermatozoïden, vermoedelijk niet geheel volwassen, bereikten 
dit laatste stadium niet, maar bleven in den fig. 70 k afgebeelden vorm, onbe- 
wegelijk liggen, om daarna aftesterven. 
VORM EN ONTWIKKELING DER ARCHEGONIËN. 
Wanneer de prothalliën der Gleicheniaceeön op de boven beschreven wijze 
den hartvorm hebben verkregen, wanneer het kussen in de as van het prothal- 
lium eene dikte van 3 à 4 cellenlagen bezit en ter wederzijden daarvan, evenals 
daarop, een aantal antheridiën ontstaan zijn, dan vindt men ook gewoonlijk aan 
den top weldra den aanleg van archegoniën, welke successievelijk naast elkan- 
der, vooral in de richting van het zich aan den top uitbreidende meristeem, 
zeer nabij den rand van de insnoering van het prothallium, aan de onder- 
zijde van dit zich ontwikkelen. 
Bij oudere prothalliën is het kussen van aanzienlijke breedte en bestaat uit een 
