DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN, 35 
groot aantal cellenlagen die naar den omtrek toe allengs in getal verminderen, 
behalve in de hartvormige inbuiging, waar het tot nabij zijne grens zijne volle 
dikte behoudt. Daar ter plaatse vooral ziet men eene dichte opeenhooping van arche- 
goniën, door weinige, soms slechts door eene enkele rij van vegetatieve cellen 
van elkander gescheiden, en van verschillenden leeftijd. Want even als met de 
stomata op de bladen en met de antheridiën der Varens het geval is, ontstaan 
ook de nieuwe archegoniën telkens tusschen ouderen in, zoo lang het prothallium 
voortgaat met groeien. Deze bouw van het prothallium laat zich het best her- 
kennen op daarvan met den microtoom gemaakte doorsneden, na voor- 
afgaande insluiting in paraffine, volgens het voorschrift van Dr. Morr. Kleuring 
der praeparaten met saffranine of met gentiana-violet verhoogt zeer de duide- 
lijkheid en wijst aanstonds de nog jeugdige cellen en hare kernen aan. 
De eerste aanleg van het archegonium bestaat in de verandering van eene 
cel aan de ondervlakte van het prothallium op de boven aangegeven plaats. In 
deze cel ziet men eene groote hoeveelheid sterk lichtbrekend protoplasma en 
eene groote kern, terwijl ook de wand betrekkelijk dik wordt. (zie fig 71). 
Hierdoor onderscheidt men deze cel reeds op het levende prothallium, maar nog 
duidelijker na behandeling met aleohol, kali en azijnzuur, van de omringende 
prothalliumeellen. De genoemde cel deelt zich door een wand evenwijdig aan 
de oppervlakte van het prothallium, en van de beide gevormde dochtercellen 
wordt de buitenste a (zie fig. 74) de moedercel van den hals, de binnenste 
b die van de centraalcel van het archegonium. De eerstgenoemde iĳlt de an- 
dere in ontwikkeling vooruit, en vrij spoedig ziet men ze gedeeld door een 
wand loodrecht op de oppervlakte van het prothallium. Fig. 72 vertoont 
daarvan twee stadiën bij Gleichenia rupestris in twee op hetzelfde prothallium 
dicht bij elkander zich vormende archegoniën. Im a ziet men de kernen der 
eel gedeeld, zonder dat van den wand nog een spoor waar te nemen is, in 
b is die wand gedeeltelijk gevormd door eene zoogenaamde celplaat, welke bij 
c aan den wand der moedercel aangehecht is, doch aan de tegenovergestelde 
zijde niet verder dan tot de grens der kernen is waartenemen. De celdeeling 
schijnt hier dus op soortgelijke wijze plaats te hebben als T'rrug dit bij Epipac- 
tis, Chrysanthemum, e. a. heeft waargenomen (Quelgues recherches sur le role 
du noyau, etc. Amsterdam. 1878), afgescheiden van de vraag in de laatste 
tijden opgeworpen en verschillend beantwoord, of die celplaat wel een plaat 
en niet veeleer een ring is. 
Is de deeling voltooid, dan vertoonen de beide dochtercellen hetzelfde glan- 
zende, sterk lichtbrekende protoplasma met groote kern en vrij dikken celwand 
als de eerste moedercel van den hals. Men ziet dit uit fig. 73, die dit stadi- 
ak 
