36 DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 
um in levenden staat, en uit fig. 75, die het in doorsnede voorstelt na behan- 
deling met alcohol, kali en azijnzuur. 
Alras heeft daarop in elke der beide bovengenoemde cellen andermaal eene 
deeling plaats, loodrecht op de oppervlakte van het prothallium, zoodat nu het 
jeugdige archegonium, van boven op gezien, zich voordoet als bestaande uit vier 
cellen die een quadrant vormen (zie fig. 76 en 78), waarvan de deelen, even 
groot of soms nog grooter geworden dan de moedercellen, even als deze opge- 
vuld zijn met sterk lichtbrekend ondoorschijnend protoplasma, zoodat de om- 
trekken der wanden daardoor zelfs een eenigszins golvend beloop verkrijgen, 
reeds in het stadium van fig. 73 zichtbaar, maar hier nog duidelijker. Het 
viertal cellen puilt nu allengs meer uit boven de oppervlakte van het prothal- 
lium, neemt toe in grootte en rondt zich af aan de vrije zijden, tengevolge van 
aanzienlijken turgor. Tevens wordt de inhoud meer doorschijnend en ziet men 
allengs beter de kernen, zeer nabij het vereenigingspunt der vier cellen gelegen 
(fg. 78). Ook schemert de onderliggende, met veel korrelig protoplasma en eene 
groote kern gevulde centraalcel nu duidelijk door (zie fig. 77), welke cel aan- 
vankelijk door den ondoorschijnenden inoud der bovenliggende halscellen ge- 
noegzaam onzichtbaar was. In fig. 76 b. v. kan men slechts even een spoor 
zien van de centraalcel, met welker hoekpunten de. grenzen der het archegonium 
omringende cellen samenkomen. 
Het genoemde viertal cellen vormt nu de initialen van de vier cellenreeksen, 
waaruit de hals van het volwassen archegonium zal bestaan. Hiertoe deelen 
deze cellen zich nagenoeg gelijktijdig ieder herhaaldelijk in eene richting even- 
wijdig aan de oppervlakte van het prothallium, waarna de dochtercellen voor- 
namelijk loodrecht op die oppervlakte uitgroeien. Men kan dit alleen goed 
zien op doorsneden door het prothallium, zooals figg. 79, 80 en 81 afbeelden, 
of wel, wanneer de jonge archegonia op de kromming van de kussenvormige 
verhevenheid gelegen, zich onder gelukkige omstandigheden juist zijdelings aan 
den waarnemer vertoonen. De trapsgewijze ontwikkeling blijkt uit genoemde 
figuren. Zoo doet fig. 79 het stadium zien, waarin de vier halscellen zich 
eenmaal hebben gedeeld en de dochtercellen zich reeds in de richting der as 
van het archegonium hebben verlengd, hoewel de onderste rij nog gedeeltelijk 
door de omringende cellen van het prothallium o bedekt wordt. Tusschen de 
halscellen ziet men de naar boven conisch verlengde centraalcel met haren 
troebelen inhoud doorschemeren. Een iets ouderen toestand vertoont fig. 80. 
Hier bestaan de rijen van den hals uit drie cellen, met de dwarswanden een 
weinig schuin gericht ten opzichte van die der omringende prothalliumcellen, 
welke zich ook herhaaldelijk gedeeld hebben en nu den zoogenaamden buik van 
