38 DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 
buikholte gesloten door het samenvallen der onderste halscellen, en nu ont- 
staat zoowel in den buik van het archegonium als in de eicel zelve een tijd- 
stip van nieuwen’ groei. De cellen, welke de eicel begrenzen, deelen zich 
herhaaldelijk en differentieeren zich nu eerst als de buik van het archegoni- 
um, die steeds in het lichaam van het prothallium verborgen blijft en aanvan- 
kelijk met de ontwikkeling der eicel gelijken tred houdt. Dit verschijnsel is 
vooral goed te zien, wanneer men de vooraf geharde en met den microtoom 
gemaakte doorsneden der prothalliën, na kleuring met saffranine of met gen- 
tiaanviolet, bij voldoende vergrooting onderzoekt. Daarbij heb ik tevens de 
merkwaardige bijzonderheid gezien, dat inderdaad, zooals GoreBeL (Annales du 
jardin bot. de Buitenzorg Nol. VIT p. 87.) van Vittaria beschrijft, ook bij 
Gleichenia op één zelfde prothallium twee archegoniën bevrucht kunnen wor- 
den en dientengevolge twee embryonen zich kunnen ontwikkelen. Fig 87, de 
afbeelding van een deel der doorsnede van Gleichenia dicarpa na harding met 
den microtoom verkregen, geeft daarvan een voorbeeld, waarin de kleuring 
met saffranine de beide naast elkander geplaatste embryonen aanstonds in het 
oog doet vallen. 
Verder blijkt uit de op genoemde wijze gemaakte doorsneden, dat de eicel, even 
als bij andere Varens, zich na de bevruchting eerst deelt in twee dochtercel- 
len, welker scheidingswand niet in de as van het archegonium, maar eenigs- 
zins schuin gelegen is. Deze beide dochtercellen deelen zich door nieuwe wan- 
den loodrecht op den eersten scheidingswand, ieder weder in twee cellen (zie 
fig. 85). Zoo ontstaat een quadrant, later een octant, enz. en allengs wordt 
de embryo een kogelvormig, kleincellig lichaam, waarin, zooals fig. 86 te zien 
geeft, de driehoekige topcel van den wortel zich het eerst duidelijk differentieert. 
Terwijl dit alles plaats heeft, is ook de buik van het archegonium, waar- 
in de embryo nog altijd opgesloten ligt, aanzienlijk grooter geworden. De cellen, 
waaruit hij is samengesteld, bezitten groote kernen, eene ruime hoeveelheid 
protoplasma en betrekkelijk dunne wanden. Zij deelen zich herhaaldelijk in 
eene richting loodrecht op de buikoppervlakte en bovendien ook eenmaal even- 
wijdig aan deze, zoodat, hetgeen zoover mij bekend is bij andere Varen-arche- 
goniën niet is waargenomen, de buikwand uit twee cellenlagen bestaat (zie 
fig. 85, 86 en 87), een verschijnsel, dat wellicht in verband staat met den ge- 
ruimen tijd, waarin embryo en archegoniumbuik in het prothallium vertoeven 
en uit dit laatste gevoed worden. Later echter doorboort de embryo bij zijne 
verdere ontwikkeling den buikwand en het weefsel van het prothallium en blij- 
ven de verdorde cellen van het archegonium en van de naaste omgeving nog 
eenigeu tijd de basis van wortel en blad omsluiten, terwijl de toppen van beide 
end mn 
an 
