40 DE GESLACHTSGENERATIE DER GLEICHENIACEEËN. 
uit fig. 89, die, wat de grootte en rangschikking van alle cellen betreft, geheel 
naar de natuur geteekend is,en waarin het ontstaan der opperhuidcellen uit 
de zijsegmenten der topcel zonder nadere toelichting geheel gevolgd kan worden. 
Ten slotte eenige opmerkingen over 
AFWIJKINGEN BĲ DEN GROEI DER PROTHALLIËN. 
Gewoonlijk heeft het prothallium in den hartvorm met meer of minder inge- 
sneden lobben zijn toppunt bereikt. Zijn, zooals boven beschreven is, de beide 
geslachtsorganen ontwikkeld, dan wordt van één der archegoniën de eicel door 
vrijgekomen spermatozoïden bevrucht, en daaruit vormt zich in betrekkelijk korten 
tijd een jong, hoewel nog zeer eenvoudig gebouwd plantje. De overige archego- 
niën worden bruin en sterven af; van de op dat tijdstip aanwezige onrijpe anthe- 
ridiën groeien soms nog enkelen voort en openen zich, maar overigens heeft de 
verdere groei van het prothallium opgehouden; het heeft aan zijne bestemming 
voldaan, de inhoud der cellen van het kussen dient nog een wijle tot voeding 
van het jonge plantje, maar weldra sterft het prothallium langzaam af, naarmate 
de tweede generatie zich allengs ontwikkelt. 
Op dezen normalen gang van zaken komen echter bij sommige prothallia, 
die in geheel dezelfde omstandigheden geplaatst waren als de overigen, uitzon- 
deringen voor, welke vermelding verdienen. 
Vooreerst vond ik bij mijne culturen, bepaaldelijk bij die van Gleichenia cir- 
cinata, var. microphylla en van G. dicarpa, te midden der normale prothallia, 
sommigen, waarbij de bevruchting achterwege scheen te blijven. Na vorming 
van enkele antheridiën en archegoniën op de normale plaatsen, ging het prothal- 
lium voort met aanzienlijk te groeien, zoodat het eene reusachtige grootte be- 
reikte, en de gewone prothallia wel tien- en meermalen in omvang overtrof. 
De rhizoïden aan de ondervlakte werden tot een dichten bos van haren, maar 
de insnijdingen aan den rand waren minder talrijk en minder diep, en dienten- 
gevolge de krulling van den rand minder sterk dan bij de normale prothallia. 
Maanden achtereen bleven deze sterile prothallia groen en frisch zonder veel 
te veranderen. 
Eene andere afwijking is de neiging tot dioecie gepaard met krachtigen vege. 
tatieven groei, die bij sommige prothallia, onder overigens gelijke uitwendige 
