( 54 ) 



eerst omdat zij elk deeltje sterker doet gloeien, en ten tweede 

 omdat zij de dissociatie bevordert, en daardoor meer kooldeel- 

 tjes gelijktijdig in de vlam zullen zweven. 



Passen wij deze beginselen ter verklaring van eenige der be- 

 langrijkste verschijnselen toe. 



lo. De verandering van het lichtgevend vermogen bij ver- 

 andering van de drukking van den atmospheer waarin de vlam 

 brandt. Hier zouden wij kunnen volstaan met naar de verklaring 

 van frankland *) te verwijzen door hem gegeven, toen hij nog in 

 de periode was, dat hij de hypothese van davy voor de ware 

 hield, welke verklaring mij zeer voldoende voorkomt. Hij had 

 aangetoond, dat het lichtgevend vermogen der vlam toe- of af- 

 neemt, naarmate de drukking van den omringenden atmospheer 

 toe- of afneemt, en dat de grootte van dat toe- of afnemen van 

 lichtgevend vermogen en drukking tusschen zekere grenzen on- 

 geveer juist aan elkander evenredig zijn. Goed lichtgevende vlam- 

 men bij de gewone drukking gaan bij hoogere drukkingen, 

 gelijk hij waarnam, spoedig walmen, frankland toont nu aan, 

 dat het mindere lichtgevend vermogen in een ijleren atmospheer 

 niet moet worden toegeschreven aan een minder volmaakte ver- 

 branding; dat verder de verijling of verdichting van den atmospheer 

 ten minste binnen zekere grenzen bijna geen invloed heeft op de 

 temperatuur der vlam, zoodat niet aan een verandering der tem- 

 peratuur de verandering in lichtgevend vermogen kan worden 

 toegeschreven. Hij meent de verklaring te vinden in de gerin- 

 gere hinderpalen, welke de gasmoleculen bij haar beweging 

 ontmoeten bij kleine dan bij groote dichtheid van den atmos- 

 pheer. Daardoor zal bij kleine drukking de zuurstof der lucht 

 meer tot het inwendige der vlam kunnen doordringen, en 

 met de zich vormende kooldeeltjes sneller na hun ontstaan 

 zich verbinden; terwijl bij grootere drukking de zuurstof 

 slechts moeielijk het inwendige der vlam kan bereiken, waar- 

 door de kooldeeltjes een langer bestaan hebben voor hun 

 verbranding tot koolzuur of zelfs onverbrand de vlam kunnen 

 verlaten. Ik geloof, dat deze verklaring van frankland zoo 

 niet beter dan ten minste even goed is als die, welke hij later 



*) Phil. Trans. (1861) vol. 151, pp. 648—653. 



