( 146 ) 



zig houdende met dijk werk, en in het laatste halve jaar met 

 grondwerk in den nieuwen polder. Onder de eersten kon hij 

 volstrekt niet aannemen, dat zieh meerdere ziekten hebben 

 voorgedaan dan vroeger : integendeel zijn de twee laatste jaren 

 uit een gezondheidsoogpunt zeer gunstig te noemen. Wat de 

 tweede groep betreft, daaronder behooren een 150-tal arbeiders, 

 die op de dijken, in keeten woonden, waarvan al zeer weinigen 

 ongesteld zijn geweest; wijders de arbeiders in den droogge- 

 malen polder, ten getale van 380; ook door dezen werd slechts 

 enkele malen zijne hulp ingeroepen, zelfs meerendeels voor andere 

 dan de eigenlijke malariaziekten. Dr. van der bqon te Zaan- 

 dam schrijft : //Na het jaar 1868 hebben wij hier geen 

 //epidemie van malaria-ziekten gehad, en is na dien tijd telken 

 //jare het getal zieken zeer gering geweest, zelfs minder dan 

 //wij in den regel gewoon zijn ; ook niet in de eerste maanden 

 //van het jaar 1H?5." Het blijkt uit dit alles, dat tot hier- 

 toe de droogmaking van het IJ zich door geen schadelijken 

 invloed op de gezondheid gekenmerkt heeft, en dat integen- 

 deel de algemeen e gezondheidstoestand in dit tijdvak bijzonder 

 gunstig geweest is. Er kan hier dus geen sprake zijn van 

 verspreiding van een schadelijken invloed. 



Wij hebben twee der grootste werken, die van gelijken aard 

 zijn als de droogmakerij van het zuidelijk gedeelte der Zuider- 

 zee en die het naast daar mede kunnen vergeleken worden, 

 als den besten grondslag beschouwd, waarop onze uitspraak om- 

 trent de gevolgen, die van dit werk te wachten zullen zijn, zoude 

 kunnen berusten. Wel is het tijdsverloop sedert de droogma- 

 king van het IJ nog niet lang genoeg om de geschiedschrijving 

 daarvan als afgesloten te beschouwen ; maar toch is het van be- 

 lang op te merken, hoe gunstig dit werk zich tot nu toe on 

 derscheidt ten aanzien van den invloed op den gezondheidstoe- 

 stand. 



1 1 etzelfde moet gezegd worden van de droogmakerij der in 

 Schieland gelegen Nieuwerkerksche plassen, waarvan tot dusverre 

 geen, uit vermeerderde sterfte blijkbaar, nadeelig gevolg voor t 

 de omliggende gemeenten is voortgevloeid. De gemeenten 

 toch, tot wier grondgebied die plassen behoorden of die in de 

 naaste omgeving daarvan gelegen zijn, namelijk Capelle aan den 



