( 250 ) 



//De eerste uitwendige aanraking werd niet met voldoende 

 zekerheid opgemerkt. Bij de eerste binnenste aanraking deed 

 zich de planeet als eene zwarte schijf voor . • • • Aan beide 

 zijden van het aanrakingspunt vertoonde zich een grauwe 

 zoom, iets donkerder, doch veel overeenkomst hebbende met 

 het aschgrauwe licht der maan. De breedte van dien zoom 

 bedroeg ongeveer twee derde van de middellijn der planeet- 

 schijf, tig. 20). 



Fig. 21 toont het verschijnsel een oogenblik vóór dat het 

 zonnelicht tusschen de beide randen te voorschijn trad. Daarna 

 was de grauwe tint geheel verdwenen. 



Aan den rand der planeet en aan de naar het middelpunt 

 der zon gerichte zijde waren eenige donkere stipjes merkbaar, 

 die circa 45° uit elkander lagen. Zij verdwenen echter weer 

 spoedig. De schijf zelve was niet overal gelijkmatig zwart, doch 

 over het midden vertoonde zich een eenigzins lichte gloed, welke 

 het aanzien had van onregelmatig gevormde vlakken, die nu 

 en dan verdwenen. Het .is echter zeer wel mogelijk dat dit 

 verschijnsel aan den kijker moet worden toegeschreven. 



Een oogenblik voor de tweede binnenste aanraking werd het 

 volle zonlicht door een dunne wolk onderschept, zoodat de pla- 

 neet door den kijker van het instrument niet scherp genoeg 

 zichtbaar was om iets aan de randen te onderscheiden. Juist 

 op het oogenblik van aanraking werd het evenwel helder, en 

 vermeende ik weder een smalle, grauwe strook als voren om- 

 schreven, te zien. 



De tweede buitenste aanraking kon door de min heldere 

 lucht evenmin zeer scherp worden waargenomen." 



K°. 20. woLDitiNGH, geogr. ingenieur, Penoengalan. Ge- 

 bruikte kijker, die van het 10 duims universaal-instrument van 

 repsoi/d; objectief van sïeinheil; opening 67 mM. vergrooting 

 5 1 maal. 



//Ten opzichte van het zamenvloeijen der randen en liet 

 daardoor misvormen van het beeld der planeet durf ik met 

 zekerheid te melden, dat, zoo zij bestaat, het alsdan zeer ge- 

 ring moet zijn. 



Wetende dat in de vorige eeuw dit verschijnsel door som- 

 mige observatoria werd waargenomen, was ik geneigd om soms 



