( 253 ) 



fout betrekkelijk groot was, en dat haar invloed op het oogen- 

 blik van het eerste contact ongeveer 6 minuten bedroeg. 

 Tegenover deze uitkomst staan echter de waarnemingen van de 

 sterrenwacht te Parijs, eveneens van de jaren 1872 en 1873, 

 gepubliceerd in het Bulletin international de V ' Observatoire 

 de Paris, 20 Mai 1874, welke geen fouten in de Venustafels 

 schijnen te verraden. 



Ten einde hieromtrent meerdere zekerheid te verkrijgen is 

 het dus noodig een groot aantal waarnemingen, volbracht aan 

 verschillende sterrenwachten in verschillende jaren, in het onder- 

 zoek op te nemen; daar het mij echter alleen te doen was de 

 fouten der tafels van leverrier, tijdens den overgang op 8 De- 

 cember 1874, terwijl Yenus in den klimmenden knoop was, te 

 bepalen, heb ik mij beperkt tot de waarnemingen van die pla- 

 neet in de nabijheid van den kliinmenden knoop, volbracht van 

 af 1S65, sedert welk jaar de ephemeriden van Yenus in de 

 Nautical Almanac volgens de tafels van leverrier zijn be- 

 rekend. 



Van vier sterrenwachten kon ik zoodanige waarnemingen vin- 

 den en wel van Greenwich in de deel en der Greenwich Obser- 

 vations, van Washington in de Washington Observations, van 

 Parijs in de Annales de V Observatoire de Paris, Tom. 21, 

 22 et 23, en in het Bulletin international de V Observatoire de 

 Paris, 20 Mai 1874, en van Leiden in de Astronomische 

 Nachrichten. In den regel zijn er meerdere plaatsbepalingen 

 van Venus omstreeks den tijd van doorgang door den klimmen- 

 den knoop volbracht, in die gevallen heb ik, voor elk der sterren- 

 wachten afzonderlijk, het gemiddelde der daaruit afgeleide ver- 

 beteringen van de ephemeride aangenomen als de verbetering 

 geldende voor het gemiddelde der waarnemingstijden. 



De zoo verkregen uitkomsten met liet oogenblik van doorgang 

 door den knoop zijn in Tabel I opgenomen. Be opgegeven 

 correctiën zijn waarneming — tafel waarde. 



