( 326 ) 



molekuul ondervindt, als het zich beweegt te midden van be- 

 wegende molekulen. 



a. Het gemakkelijkst vinden wij in dit geval de uitkomst, 

 als wij het bewegende molekuul, dat wij den bolvorm toeken- 

 nen, ons als mathematische figuur voorstellen, die dus in haar 

 beweging door de aanwezige molekulen niet wordt gestoord. 

 Beschrijven wij om de lijn, die het middelpunt van het mole- 

 kuul volgt, als as een cilinder met een grondvlak dat tot straal 

 heeft de diameter s van het molekuul, dan zullen al de in dien 

 cilinder aanwezige molekulen door het bewegende worden ont- 

 moet. In een sekonde dus een aantal ?itis-v, als n het aantal 

 molekulen in de eenheid van volume, en v de snelheid van het 

 bewegende molekuul voorstelt. Het oogenblik van ontmoeting 

 rekenen wij dan, als het bewegende middelpunt de projectie is 

 van elk zich in genoemden cilinder bevindend molekuul Deze 

 beschouwing komt overeen met het zich voorstellen van de mo- 

 lekulen als schijven loodrecht op de richting der beweging. 

 Daar het bewegend molekuul alle mogelijke snelheden zou kun- 

 nen bezitten, moeten wij de middenwaarde der snelheid invoe- 

 ren, en vinden wij dus in geval (o) 



N *= mts* , 



[/n 



b. Denken wij nu het beschouwde molekuul zelf stil, dan 



kunnen wij om een bol met tweemaal zoo grooten straal als 



het molekuul heeft, omhullende cilindervlakken beschrijven, wier 



assen alle mogelijke richtingen aangeven . Gaan wij nu eerst het 



aantal stooten na te wijten aan de molekulen, wier snelheid tus- 



ên v* v ±dv 



schen v en v -f dv ligt Dat aantal bedraagt <T~** — . 



j/?r « 2 cc 



. . . _ . sin q> dv dO 



Van dat aantal beweegt zich een gedeelte evenwij- 

 dig aan de as van een cilinder, die een richting (-, 0) heeft, 

 en de zin dier beweging kunnen wij naar het stilstaande punt 

 gericht denken. Geven wij zulk een cilinder, die een grondvlak 

 TT \ % heeft, een hoogte vdt, dan zullen allen, die indien cilinder 

 volgens de as gericht zijn, in den tijd dt het stilstaande mole- 

 kuul hereiken. Dat aantal bedraagt 





