( 361 ) 



trekkelijke beweging wordt in rekening gebracht door de — 

 met verwaarloozing van deze afmeting — gevonden botsings- 

 afstand te vermenigvuldigen met de eenheid verminderd met 

 viermaal het volume van alle moleculen in de éénheid van 

 volume vervat. 



Deze factor is derhalve standvastig, op welke wijze de ver- 

 schillende snelheden ook over de moleculen mogen zijn verdeeld, 

 en wat ook de gemiddelde snelheid moge zijn. Zij kan dus 

 alleen in zooverre van de temperatuur afhankelijk zijn als deze 

 misschien het volumen der moleculen vergroot. 



§ 11. Wenschen wij voorts eenig denkbeeld te verkrijgen 

 van . de grootte van dezen gemiddelden afstand, dan kunnen 

 wij op het voorbeeld van clausius de berekening, aangewezen 

 door de formules (I) en (II) uitvoeren voor het bijzonder ge- 

 val dat alle moleculen zich met gelijke snelheden voortbewegen. 

 Men stelle dan v = c en verandere in overeenstemming daar- 

 mede de verschillende integraties in sommaties, waarbij natuur- 

 lijk de beide integraties van formule (II) door eene enkele 

 sommatie moeten vervangen worden. Men vindt dan : 



4 



OCc =— cU Q*7l (42) 



3 

 en dus voor den gemiddelden botsingsafstand: 



l (1 - 4A ) (43) 



Voert men hier den afstand X in, die de verschillende mo- 

 leculen bij cubische plaatsing ten opzichte van elkander zouden 

 hebben, waarbij dus: 



dan vindt men 



U = A 3 (44) 



2- (1 - 4A) ^T W 



