( 120 ) 



heid bij 4°, dan is bekend, dat bij temperaturen, die maar zeer 

 weinig onder 4° liggen, het volume maar zeer weinig grooter 

 is dan dat bij 4°. Is dan bij die lagere temperatuur bijv. bij 

 3°, 5, de coëfficiënt van samendrukking grooter dan bij 4°, 

 zooals uit de waarnemingen van grassi het geval blijkt te zijn, 

 dan kan bij toenemende drukking het volumen van beiden ge- 

 lijk gemaakt worden. Bij den druk, die dit bewerkt, heeft dan 

 water van 4° en van 3°,5 gelijk volumen, en ligt dus de tem- 

 peratuur der grootste dichtheid tusschen die twee temperaturen. 

 Alleen evenwel in dat geval is men zeker van de juistheid van 

 dit besluit, als het blijkt, dat de druk, die voor het gelijk- 

 maken der twee volumens noodig is, valt binnen de grenzen 

 der waarneming, waarbij die coëfficiënten van samendrukking 

 zijn bepaald geworden. Is men daarvan a priori niet zeker, als 

 de tweede temperatuur veel van 4° verschilt, men kan dat ver- 

 schil zoo klein nemen, dat men vooraf die zekerheid wel heeft. 

 Immers stellen wij dit verschil in temperatuur A l, en zij het 

 volumen onder den druk van een atmosfeer gelijk/ ( t}> dan 

 wordt het volumen bij de temp. t — &t voorgesteld door 



f(t-Hl)=f{t)—f{t)^t +—£<» enz. 



Is t de temperatuur van het maximum van dichtheid, dan 



fit) 



is f'{t) sb en dus het volumeu toegenomen met ' — , A^ 2 enz. 



Stellen wij nu de coëfficiënten van samendrukking onder den 

 druk van een atmosfeer voor door (jp (/) ; dan zal, bij t — A t y 

 die coëfficiënt gelijk zijn aan 



*W~ yM-A* + enz. 



Onder een druktoename van p atmosferen is dus het eerste 

 volumen gelijk aan 



0){i-p.<f{t)) 



en het tweede 



A') + /V) l jj-\ i-*l>M- * W"A<1 • 



