I H5 ) 



toets van een nader onderzoek doorstaan. Met betrekking tot deze 

 geheele vraag verkeeren wij in menig pnnt nog in het onze- 

 kere. Ja zelfs, sachs beweert in de nieuwste uitgaaf van zijn 

 Lehrbuch der Botanik (V AufL, p. 805 en S07) nog, dat eene 

 volledige verklaring van den verschillenden invloed, welken onder- 

 scheiden plantendeel en van het licht ondervinden (eene ver- 

 klaring, welke aantoont, hoe de organisatie eener plant in ieder 

 bijzonder geval zoo en niet anders gewijzigd moet worden door 

 de trillingen van den ether), voorshands geheel onmogelijk is, 

 zoodat eene samenhangende voorstelling van de afhankelijkheid 

 van den groei van het licht ter nauwernood gegeven kan worden. 

 Daar ik de juistheid van deze uitspraak erken, vlei ik mij ook 

 niet, het genoemde raadsel te zullen oplossen. Maar men mag 

 aan den anderen kant niet vergeten, dat de verschijnselen van 

 het etiolement, hoe saamgesteld en ingewikkeld ook, wanneer 

 zij eenmaal goed gekend en begrepen zijn, bij uitnemendheid 

 kunnen bijdragen, om ons van eene der belangrijkste verrichtingen 

 der levende plant eene voorstelling te geven. Elk onderzoek, 

 hetwelk een goed geconstateerd feit aanvoert, of de voorge- 

 stelde theoriën zuivert of aanvult, kan daarom een bouwsteen 

 zijn voor het later op te trekken gebouw. I T it dien hoofde 

 geloof ik ook de volgende onderzoekingen, al brengen zij de 

 zaak niet tot eene eindbeslissing, aan het oordeel der deskundi- 

 gen te mogen onderwerpen. 



Eeeds ettelijke jaren geleden heeft dit onderwerp mijne aan- 

 dacht getrokken, en gedeeltelijk ter toetsing van de opgaven 

 van sachs in 1863, gedeeltelijk ten behoeve van een ander 

 onderzoek, heb ik herhaaldelijk planten in het duister gekweekt 

 en de daarbij zich vertoonende verschijnselen nagegaan. Laar 

 mijne uitkomsten overeenkwamen met de door sachs gegeven 

 beschrijvingen, heb ik het indertijd niet noodig geoordeeld, mijne 

 waarnemingen te publiceeren. Met groote belangstelling be- 

 groette ik daarna het bovengenoemd opstel van kbaus, 

 dat de oorzaken dier verschijnselen tracht op te sporen, 

 en, hoewel zeer daarmede ingenomen, kon ik toch eenigen 

 twijfel aan de juistheid van sommige zijner besluiten niet 

 onderdrukken, zoodat ik mij voornam zijne opgaven nader 

 te toetsen. Van dit onderzoek, door andere bezigheden meer 



10* 



