( 166 ) 



beneden waarts naar den wortel gevoerd; en wel, in grooter 

 hoeveelheid naar de hypocotyle as, wanneer de vertragende wer- 

 king van het licht op den lengtegroei van deze ontbrak. Er 

 bleef in dat geval minder voor de behoeften van den wortel 

 over. Hierin is, geloof ik, het geheim van de door famintzin 

 gevonden overeenkomst gelegen. 



In de tweede plaats heb ik als eene eigenschap van geëtio- 

 leerde stengels genoemd hun loodrechten stand. Terwijl van 

 de in het vrije levende planten sommige de stengels en takken 

 opwaarts gericht hebben, andere daarentegen ze schuin, water- 

 pas, ja zelfs naar beneden hangende dragen, zijn de in het 

 duister ontwikkelde spruiten nagenoeg alle recht op staande, 

 en wanneer zij in andere richting gegroeid in het donker 

 gebracht worden, dan buigen zich de jonge, nog groeiende 

 gedeelten alras verticaal. Dit is uit vele onderzoekingen 

 van verschillende proefnemers eenstemmig gebleken. Men heeft 

 ook somwijlen zonder opzettelijke proefnemingen de gelegen- 

 heid om het verschijnsel zeer fraai te zien. Wanneer men 

 in het voorjaar de oranjeriën en koude kassen der botanische 

 tuinen bezoekt, ten tijde dat hun inhoud naar buiten wordt 

 gebracht, dan vindt men onder de achterste voorwerpen allicht 

 uitnemende voorbeelden van geëtioleerde stengels. Mij heeft 

 meermalen het vreemde voorkomen getroffen van groote Fuchsia's 

 en andere, welker knoppen, in welke richting zij ook zich be- 

 vonden, alle tot loodrechte witte scheuten van 3 a 4 intern o- 

 dia waren uitgegroeid, toen zij uit hunne ongunstige winter- 

 bewaarplaats werden te voorschijn gehaald. 



Bij de in het licht groeiende planten heeft men de oorzaken 

 van de richting, waarin zij zich verlengen, gezocht in de zwaarte- 

 kracht en in het licht. Reeds knight heeft in het begin dezer 

 eeuw door zijne bekende rotatieproeven het direct bewijs van 

 den invloed der zwaartekracht trachten te geven. Later hebben 

 hofmeister, sachs, wigand en anderen den invloed van beide 

 agentia nader aangewezen. Zoowel het licht als de zwaarte- 

 kracht hebben het vermogen de groeiende plantendeelen van 

 richting te doen veranderen ; de eerste werking wordt helio- 

 tropisine, de andere geotropisme genoemd ; beide kunnen zoowel 

 negatief als positief zijn en de definitieve richting van een 



